Về Vàm Sát nếm rau bui rừng, cá rô biển

Ai đã từng ghé thăm rừng ngập mặn Vàm Sát (huyện Cần Giờ, TP.HCM) mà chưa nếm qua những món đặc sản riêng có của xứ này như rau bui, cơm nắm, cá rô biển... kể như chưa biết Cần Giờ.

< Rau bui rừng luộc cùng rau vườn nhà, chấm với mắm kho quẹt, thưởng thức cùng cơm nắm và khô cá dứa chiên được nâng lên hàng "sơn hào hải vị" ở Cần Giờ.

Một trong những món thuộc hàng đặc sản, dân dã nhất và cũng "bắt" nhất là rau bui rừng luộc chấm nước mắm kho quẹt, ăn với cơm nắm và khô cá dứa chiên.

Không biết có phải do lúc ấy chúng tôi đang đói rã người sau cả buổi sáng lang thang trong rừng đước, rừng tràm ngắm bầy dơi đu trĩu cành, chơi đùa với khỉ giữa rừng... hoặc mùi vị món ăn khá lạ miệng nên ai nấy đều gắp luôn tay, miệng xuýt xoa khen ngon.


< Rau bui xanh mướt ở góc phải khay rau vườn lẫn rau rừng của khu du lịch Vàm Sát.

Người dân địa phương bảo rau bui là loại rau mọc rất nhiều trong rừng ở đây, song nó không mọc chen giữa rừng rậm mà ở một khoảng rừng thưa ngập nắng. Người đi hái rau bui rừng chỉ cần ngắt một đoạn ngọn cỡ chừng gang tay là vừa ngon. Trong khay tre đựng đủ thứ rau vườn lẫn rau rừng, rau bui đã được phong là "ông hoàng" bởi mùi vị của nó thật khó tả, có một chút the the cay cay của rau kinh giới, một chút nhân nhẩn của khổ qua, một chút ngọt giòn của rau muống...

Càng tuyệt hơn nữa khi chấm rau bui luộc vừa tới xanh một màu tươi rói với một chút mắm kho quẹt dậy mùi mỡ hành, tôm khô và một vắt cơm dẻo thơm gạo đặc sản Cần Giờ.

Khô cá dứa tưởng chừng chỉ là món ăn giản dị của một bữa cơm dân dã thường ngày, song bỗng thành món ăn "sơn hào hải vị" khi được thưởng thức cùng với rau bui rừng, cơm dẻo. Chỉ đơn giản là chiên sém vàng một chút để miếng cá vừa đủ độ giòn, béo và đẩy hương vị rau rừng hoang dã lên tuyệt đỉnh.


< Cá rô biển chiên xù - một món ngon của Cần Giờ.

Thú vị nhất là những món ăn bình dân này đã được khu du lịch Vàm Sát đưa vào hàng món độc để khách từ xa tới có thể nếm hết mùi vị dân dã của một vùng nước ngập mặn ven ô có một không hai.

Món ăn độc chiêu khác của rừng Vàm Sát, Cần Giờ là cá rô biển. Trông giống như cá rô phi thường bán nhiều ở các chợ, người dân vùng rừng ngập mặn bảo cá rô biển được câu ở vùng biển này. Điểm đặc biệt của món cá rô biển chiên xù của Vàm Sát là nó được chiên làm sao để con cá đứng được trên đôi mang dang rộng hai bên.

Ngư dân ở đây giải thích lý do con cá đứng như thế là từ tục lệ của dân miền biển là kiêng lúc ăn cá không lật ngược mình cá lại sau khi đã ăn hết phần nạc ở thân trên. Vì vậy, trông chú cá rô biển đứng thẳng ưỡn ngực trên đĩa rau sống xanh non thật ấn tượng và khác thường, dẫu chỉ là món cá chiên đơn thuần. Hương vị của cá rô biển hẳn nhiên cũng khác nhiều so với con cá rô phi mà ta thường mua ở chợ. Thịt cá rô biển trắng, dai, đậm đà vị muối thiên nhiên, quyện cùng rau sống thơm ngọt ngon tuyệt!

< Dừa nước - món tráng miệng dân dã của rừng Cần Giờ.

Chưa hết, bữa ăn dân dã với những món cây nhà lá vườn ở rừng Vàm Sát sẽ thiếu trọn vẹn nếu không có món tráng miệng bằng loại trái cây mang nét đặc trưng của Cần Giờ: dừa nước. Mặc dù không phải là loại trái quý hiếm, ai cũng dễ dàng mua ở bất cứ góc phố nào của Sài Gòn, song những miếng dừa nước trắng đục như những miếng thạch thơm tho hôm ấy cứ như tan ra trong miệng thơm lừng mùi biển.

Và những hương vị dân dã khó quên ấy cứ còn níu chân khách đường xa quay về với rừng nước ngập mặn mến khách và phóng khoáng nắng gió...

Du lịch, GO! - Theo Dulich Tuoitre

Đọt bần xào chuột đồng

Tôi có thói quen cứ cách tuần là lên xe về Đồng Tháp thăm người thân. Đây là nơi tôi sinh ra và lớn lên với đầy ắp những kỷ niệm yêu thương tuổi ấu thơ. 

Tôi luôn nhớ đến bác Hai – người thích “lai rai” và có năng khiếu chế biến các món ăn. Hễ tôi về đến quê buổi sáng, chiều đến là bác rủ tôi ra đồng (hay vào vườn) săn bắt. Mỗi mùa có những thú săn bắt khác nhau, có khi là tát mương, tát đìa bắt cá, có khi đào hang bắt chuột đồng, bắt rắn ri voi, hổ hành...

Hôm rồi, tôi về quê cũng là lúc nước lũ tràn về phủ trắng cánh đồng. Bác Hai rủ tôi cùng đi dặm cù bắt chuột cho vui.

Đặc tính của lũ chuột đồng là khu trú vào hang, nay nước ngập sâu không còn chỗ dung thân; thế là chúng tìm đủ mọi cách lên gò cao trú ẩn, chúng tôi chỉ cần dùng tấm lưới rộng ra đồng bao quanh nơi gò, chừa một ngõ thoát và nơi ấy đặt một cái “xà di” (*) để đón chúng. Sau đó, ta dùng cây đập mạnh vào các bụi rậm để chúng hoảng hồn chạy thoát thân và chun vào rọ.

Chỉ trong vòng khoảng một tiếng, hai bác cháu “thu hoạch” hơn 20 chục con chuột đồng một cách dễ dàng. Sau khi mang chuột về nhà, tôi hỏi bác: “Có món gì “độc” không, chứ chuột xào lá cách, xào lăn, nướng, chiên hoài, ngán quá, bác ơi!”. Bác vui vẻ nói: “Cháu đừng lo, bác sẽ đãi cháu một món “bá phát”, đảm bảo không đụng hàng, cháu “tìm đỏ con mắt” nơi các nhà hàng ở thành phố không thấy đâu!”. Nghe bác nói một cách ỡm ờ, trí tò mò trong tôi càng thêm thôi thúc. Liền ngay sau đó, bác dẫn tôi xuống mé rạch và “thót” lên cây bần hái một nắm đọt non, và nhảy xuống trước sự ngạc nhiên của tôi.

Bần là loại cây dân dã đặc trưng của đồng bằng sông Cửu Long. Chúng mọc và phát triển nhanh trong mọi điều kiện môi trường và thời tiết khắc nghiệt (nước mặn lẫn nước ngọt) nơi bờ sông hay bãi biển. Bần ra hoa và kết trái vào cuối mùa hè và đầu mùa mưa. Tùy theo hình dạng và kích cỡ trái, người ta phân làm 2 loại: bần dĩa (trái to tròn như cái dĩa), bần ổi (quả nhỏ hơn bần dĩa).

Trong sách “Tự vị tiếng Việt miền Nam”, học giả Vương Hồng Sển viết: “Cây bần có lá xanh rất đẹp, ban đêm đom đóm đậu nhiều trông rất xinh. Có trái ăn với mắm sống rất ngon. Chúa Nguyễn Ánh được nếm qua rất hài lòng và ban cho tên chữ là thủy liễu”. Bần tuy là loại cây bình dị như thế nhưng có nhiều tác dụng trị liệu trong y học cũng như trong việc chế biến món ăn.

Theo y học hiện đại, trong trái bần có nhiều chất khoáng và các acid amin khác có tác dụng chống oxy hóa, nhuận trường, giải độc, làm lành các vết loét dạ dầy, giảm hấp thu đường, mỡ, có tác dụng hạ huyết áp… Theo y học dân gian, trái bần có tính mát, tác dụng tiêu viêm, giảm đau. Lá bần có vị chát, tác dụng cầm máu v.v… Còn trong việc ẩm thực, bần được các bà nội trợ miền Tây rất ưa chuộng trong việc chế biến món ăn như: bần dốt chấm mắm sặt, canh chua bần, bần chín giầm cá kho (hay thịt kho), lẫu cá bông lau nấu bần, mứt bần v.v…”.

Hôm nay, bác Hai đãi tôi món đọt bần xào chuột đồng. Trước hết, bác đập đầu cho chuột chết và ra sau hè lấy bó rơm thui chuột (cho cháy hết lông), dùng dao cắt đầu, chặt đuôi, mổ bụng, lột da… và moi bỏ tất cả bộ đồ lòng (trừ bộ gan) bỏ đi, rửa sạch, để ráo. Bác chặt chuột thành từng miếng vừa đũa gắp. Còn đọt bần, bác chọn những lá vừa ăn (không già cũng không non), loại bỏ lá sâu rửa sạch xắt sợi để ra rổ cho ráo.

Tiếp đến, bác ướp thịt chuột (đã sơ chế) với gia vị (muối + đường + bột ngọt + tiêu + củ hành tím xắt nhuyễn…) cho vừa khẩu vị và cho thịt chuột vào chảo phi mỡ tỏi thơm xào chín. Cuối cùng, cho đọt bần vào xào đều đến khi đọt bần ngã màu nâu sẫm, cho một ít hành lá xắt khúc vào, nhắc xuống múc ra dĩa cùng chén nước mắm tỏi ớt, và bác cũng không quên lấy chai “đế” trong tủ ra để “lai rai’.

Thật hạnh phúc và đầm ấm khi hai bác cháu cùng nhau “đối ẩm” với dĩa chuột đồng xào đọt bần thơm ngon và hấp dẫn dưới bóng cây râm mát trước sân nhà. Gắp một miếng thịt chuột đồng cùng đọt bần chấm vào chén nước mắm cho vào miệng nhại chầm chậm. Vị ngọt, thơm, béo của thịt chuột hòa lẫn vị chua nhẹ, chát chát của đọt bần… Thêm một cốc “đế” vào khiến câu chuyện thêm râm ran không dứt về đề tài con chuột đồng “phối ngẫu” quá tuyệt vời cùng đọt bần, món ăn mang đậm chất dân dã khó quên của cha ông thời mở cõi.

(*) Xà-di: Tên dụng cụ để bắt chuột. có dạng hình trụ, dài khoảng hơn 1 mét, đan bằng những thanh tre dài, chuốt mỏng, một đầu bịt kín, một đầu có những chiếc hom để chuột chui vào và không ra được.

Du lịch, GO! - Theo TBKTSG và nhiều nguồn ảnh khác

Rau rừng, cá thác ở Gia Lai

Chúng tôi trở lại thành phố Pleiku sau nhiều năm xa cách, vì vậy ai cũng muốn tìm lại một bữa ăn đậm chất rừng hoang sơ ở nơi này. Người bạn thổ địa phố núi nháy mắt: “Thì đi ăn rau rừng và cá thác cho thỏa cơn thèm”…

< Rau rừng ăn với mắm cua.

Từ đọt rau rừng bình dị…

Bữa cơm miền cao nguyên Gia Lai bắt đầu bằng món rau xanh luộc. Những đọt lá xanh ngăn ngắt, cứng cáp, tươi non có vẻ khá quen, nhưng khi hỏi tên nó thì người địa phương cũng chỉ biết đáp gọn lỏn: “Rau rừng!”. Nhưng rau rừng là rau gì? Theo hình dáng thì loại này rất giống rau lủi, vốn là đặc sản chỉ có ở vùng rừng Trà My (Quảng Nam), nhưng xét về hương vị, rau rừng Gia Lai thiếu đi chất nhớt và cả vị thuốc, dù độ giòn ngọt thì tương tự.

< Đọt rau rừng tươi non ăn kèm món lẩu.

Có người lại cho rằng nó na ná rau tàu bay hay đọt dớn… Vừa ăn, chúng tôi vừa tiếp tục đoán mò về gốc gác của thứ rau ấy, nhưng rồi nhất trí rằng có lẽ cứ gọi theo đúng cách của người Gia Lai là hay nhất: rau rừng!

Theo lời người dân địa phương, rau rừng “rộ” ở Gia Lai chỉ khoảng chừng hơn một năm trở lại đây, trước đây là món “chống đói” của bộ đội Trường Sơn.

Được trồng khá rộng rãi nên ở đâu cũng có, lúc nào cũng có, nhưng rau ngon nhất là ở đầu mùa mưa, khi cây nảy những đọt non xanh mướt, bóng lưỡng. Nó gắn liền với chất rừng núi của vùng Gia Lai nên người phương xa ghé Gia Lai, muốn tìm thứ gì đó mới lạ cho bữa ăn thì được giới thiệu ngay.

< Rau rừng nấu canh cua núi.

Nghe nói rau rừng đã có mặt cả trong các siêu thị ở Pleiku, được bán với giá khoảng hơn ba chục ngàn đồng một ký.

Chất rừng ở loại rau này không nằm ở sự ngon ngọt mà ở vị mát, dù ban đầu cứ tưởng nó chẳng có mùi vị gì. Rau rừng còn ngon ở độ giòn, giả như có nấu quá lửa thì vẫn không bị nát. Cách chế biến ngon nhất là luộc hoặc xào tỏi, chấm với mắm cua (làm từ cua đồng giã nát, lọc xác vắt lấy nước rồi phơi nắng) màu nâu đất ánh sắc vàng gạch, mặn mòi.

< Cá suối nấu canh rau rừng.

Khẳng định như thế vì món rau này từng được mang ra “thí nghiệm” với tất cả các loại nước chấm, kể cả muối tiêu chanh, nhưng không có loại nào vượt qua được mắm cua. Nghe đâu người Gia Lai xa quê lên cơn “ghiền” rau rừng vẫn phải nhờ người quen để gửi vài bó rau theo đường hàng không để ăn cho đỡ thèm.

Riêng mắm cua thì không dễ kiếm, lại khó mang theo nên được thay bằng nước mắmkho quẹt kiểu Nam bộ, tuy không đúng chất rừng nhưng xem ra cũng chấp nhận được.

(*) Trên bàn tiệc, món rau rừng còn được bỏ vào lẩu cá, đa phần là những loài cá đánh bắt được từ sông Sê San.

…Đến tận hưởng cá tiến vua

< Cá anh vũ chiên gừng.

Dòng sông hùng vĩ, lắm thác ghềnh này ngoài khả năng thủy điện còn chứa trong lòng những loài thủy sản quý hiếm như cá sọc dưa, cá lăng, cá chiên, thậm chí cả loài cá anh vũ!

Nhìn thấy “cá anh vũ” trong thực đơn, thực khách khấp khởi, vừa mừng lại vừa lo. Mừng vì có người ngược ra tận vùng Việt Trì, Phú Thọ, sẵn sàng bỏ cả triệu đồng cho một đĩa cá anh vũ mà đâu có cơ may thưởng thức, còn lo vì giữa đại ngàn mà có cá anh vũ chễm chệ trong thực đơn thì chắc đó là… “đồ nhái”!

< Cá anh vũ trên sông Sê San.

Theo mô tả của người am hiểu về cá ở xứ này, cá anh vũ có dáng dấp khá giống cá trôi, nhưng vảy có sắc óng ánh, phần đầu thuôn và đặc biệt là cặp môi hình tam giác rất dày (có nơi ngoài Bắc còn gọi là cá lợn). Xin chủ quán cho ngắm mặt mày con cá này, chủ quán đành lắc đầu phân bua rằng thường trong ngày chỉ có một con, mà đã chế biến sơ rồi, có muốn xem cũng chịu.

Cả thành phố Pleiku nghe đâu chỉ có đôi ba quán có bán loài cá này. Những ngư dân dọc sông Sê San thường chặn bắt cá anh vũ ở vùng nước trong, nhiều hang hốc, chủ yếu ở khu vực thủy điện Ialy.

< Chả cá anh vũ.

Cá rất có giá nên lâu ngày ngư dân có lẽ cũng quên vị cá, bởi đánh bắt được là đành chép miệng “gả” lại cho các nhà hàng. Còn việc cá không còn nguyên vẹn vì được mổ sạch ruột ngay khi đánh bắt được để tránh bị trương phình do cá thường bốc mùi ươn nhanh.
Nghe đâu có đơn vị ngoài Bắc đã nhân giống thành công loài cá này. Nếu quả vậy thì sắp đến thời ai cũng có thể thưởng thức “món tiến vua” mà không cần đi xa vất vả tìm kiếm. Thịt cá chắc nhưng vẫn mềm mại, trắng và thơm, thường được làm thành vài món là nướng mọi, nướng muối ớt, hấp, nấu lẩu măng chua.

Hấp dẫn hơn cả là món chiên giòn với gừng, ban đầu cứ ngỡ là thịt gà nhưng cắn vào thì thơm ngon hơn nhiều. Ngon không chỉ vì thịt cá, mà còn bởi được tận hưởng cảm giác “làm vua” trên bàn tiệc đại ngàn, ai ăn cũng cứ luôn miệng tấm tắc khen. Chứ có lẽ nếu chưa biết danh cá anh vũ, không ít người sẽ vẫn dửng dưng vì… không biết nó quý! Sự đời nhiều khi là thế...

(*) Rau rừng thường được ăn kèm với các món “thịt lam” - món ăn được làm từ thịt dê, heo, gà hoặc bò ướp kỹ với riềng, tỏi, gừng rồi nhồi vào ống tre lồ ô, nướng trên bếp lửa.

Du lịch, GO! - Theo Hiền Danh (Doanh nhân Saigon) và nhiều nguồn ảnh khác.

Ăn mít trộn và ốc hút để nhớ Đà Nẵng

Đến Đà Nẵng bất cứ mùa nào trong năm, mỗi chiều sau khi tắm biển xong, rủ bạn bè thưởng thức một đĩa mít trộn hay ốc hút thì còn gì bằng.

Đã nghe “danh tiếng” mấy món ăn này, nên khi được mời, tôi khó có thể từ chối. Thật vậy, mấy món “ăn chơi” dân dã này không biết từ bao giờ đã trở nên vô cùng quen thuộc với người dân Đà Nẵng, và bây giờ đang được biết đến như một nét ẩm thực vô cùng độc đáo ở đây. Ngồi bên bạn bè, trò chuyện rôm rả, thưởng thức mấy món ăn quê, mới nhận ra đôi khi hạnh phúc thật giản đơn.

Cây mít mọc ở nhiều nơi ở Đà Nẵng, trái có vị rất đậm và thơm, món mít trộn cũng vì thế mà càng thêm đậm đà.

Người Đà Nẵng cũng như người dân sống trên dải đất miền Trung vốn mộc mạc, chất phác, vì thế các món ăn cũng đơn giản, không cầu kỳ trong chế biến. Tuy vậy, vị tinh tế và đậm đà thì không chê vào đâu được. Món mít trộn là như vậy.

Với món mít trộn, nguyên liệu cơ bản là giống nhau, cũng từ trái mít non luộc chín vừa tới rồi xắt sợi hoặc xé tơi để trộn gỏi, nhưng các hàng quán “nhà giàu” thì trộn với thịt ba rọi hoặc tôm thẻ, nhìn món ăn sang trọng hơn. Nhưng có lẽ đúng món mít trộn chân chất xứ này thì phải là trộn với da heo xắt sợi, thêm đậu phộng giã dập, hành phi, nước mắm chua ngọt với ít rau răm và húng lủi. Tất cả trộn đều với nhau, tạo nên mùi thơm quyến rũ, màu sắc cũng thật bắt mắt.

Ăn mít trộn thì không thể thiếu bánh tráng mè nướng giòn rụm. Bẻ một miếng bánh tráng, xúc một miếng mít trộn, cái giòn rụm của bánh tráng, vị bùi và ngọt của mít non, chút giòn sựt sựt của da heo, thêm vị thơm của đậu phộng, hành phi và chút cay cay của ớt, rau thơm... tất cả tạo nên một vị ngon không cưỡng được.

Đà Nẵng cũng là xứ nổi tiếng với món ốc xào xả ớt, mà người dân địa phương gọi dân dã là ốc út. Ốc miền Trung con nào con nấy nhỏ mà chắc thịt. Ốc gạo, ốc bươu, ốc đắng... nhiều vô số kể ở khắp nơi. Đem về ngâm thật sạch, rửa sạch rồi đợi ráo nước, đem xào với sả ớt, gia vị, công thức không có gì đặc biệt mà vị thì đậm đà khó quên. Có lẽ là do sự đậm đà vốn có trong cách thức chế biến món ăn của người Đà Nẵng đã tạo nên sự hấp dẫn cho món ăn này.

Món ốc hút đã trở thành quen thuộc với mọi người, nhất là các bạn trẻ và du khách phương xa. Rảnh rỗi, bạn bè rủ nhau đi "hút ốc", ngồi bên quán vỉa hè hút ốc bằng tay, miệng và tay dính màu ớt đỏ cay xè, ăn xong lâu rồi vẫn hít hà vị cay. Vậy mà vẫn thích. Sự đậm đà của sả, ớt và gia vị thấm vào từng con ốc tạo nên cái “sự ghiền” cho người ăn.

Đà Nẵng là một thành phố lớn ở miền Trung. Bên cạnh sự giàu có của hải sản và sự phong phú trong ẩm thực nơi đây, sự hấp dẫn của Đà Nẵng đôi khi đến từ những nét rất nhỏ, rất riêng và rất đặc biệt. Những món ăn chơi dân dã này chính là một trong những nét riêng đặc biệt đó. Bởi tôi đã vài lần nghe bạn bè rủ rê: Ghé Đà Nẵng chơi không? Tắm biển thỏa thích rồi làm đĩa mít trộn hay đĩa ốc hút cay xè cho đỡ nhớ.

Du lịch, GO! - Theo Huỳnh Thu Dung (TTO), internet

Về Phú Chiêm ăn mì Quảng

Ngày nay, món mì Quảng theo chân các cư dân Quảng Nam - Đà Nẵng tỏa đi khắp các vùng miền đất nước. Nhưng ít ai biết “cái nôi” của mì Quảng lại ở làng quê nghèo Phú Chiêm (xã Điện Phương, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam).

Chúng tôi đến làng Phú Chiêm một ngày giữa hè. Nắng vàng rải mật trên ruộng đồng, làng mạc vùng quê miền Trung. Phú Chiêm yên bình, mộc mạc  như nhiều làng quê xứ Quảng với những hàng cau, khóm chuối, vườn cây xanh mát. Đi dọc con lộ trong làng, bạn có thể gặp các bà, các chị quảy quang gánh, đi bán dạo món mì Quảng hoặc ngồi bày hàng phục vụ khách dưới gốc đa, quán cóc bên đường.

Sau khi dạo một vòng quanh làng, chúng tôi ghé vào gánh mì của bà Bà Ngô Thị Tài (78 tuổi). Miệng nhai trầu, bà Tài vui vẻ đọc thơ mời khách: "Thương nhau múc chén chè xanh, làm tô mì Quảng để anh ăn cùng”.

Vừa thưởng thức món mì Quảng chính hiệu, khách vừa nghe bà Tài tâm sự: “Tôi theo nghề bán mì từ thời con gái, khoảng 60 năm rồi. Lúc bấy giờ, đôi chân còn khỏe, tôi gánh mì đi bán tứ xứ, gần thì Điện Thắng, Điện Bàn, Vĩnh Điện… xa thì đi ô tô đến Đà Nẵng, Hội An, Tam Kỳ…

Nhờ mì Quảng Phú Chiêm có sẵn thương hiệu, giá cả lại bình dân nên được khách hàng ưa chuộng. Hằng ngày, tôi thức dậy lúc ba giờ sáng, chế biến đến sáu giờ là gánh đi bán, đến 10 giờ thì bán hết mì. Mỗi ngày bán khoảng tám kg mì, lãi chừng 70.000 đồng. Ngày trước, chế biến món mì Quảng khá công phu, bây giờ máy móc, dịch vụ về tới nông thôn, nên mỗi làng có vài nhà chuyên tráng mì cung ứng cho cả trăm gánh mì. Đến rau sống, đậu phộng rang cũng có người chuyên cung cấp. Chúng tôi chỉ lo nấu nồi nước nhưn cho đậm đà, thi vị mà thôi…”.

Tô mì Quảng của bà Tài khá đẹp mắt với màu đỏ của nhưn tôm, màu vàng của đậu phộng giã giập, màu nâu của bánh tráng nướng vàng, màu xanh non của rau sống và ớt trái… Chúng tôi ăn hết tô mì mà vẫn còn thòm thèm, giá một tô chỉ 10.000 đồng.

Bà Tài cho biết, để có tô mì ngon thì khâu đầu tiên là sợi mì phải được làm từ gạo xay thật mịn và phải là gạo xiệc ngon gieo trồng từ những cánh đồng phù sa ven sông Thu Bồn, khi đúc mì mới có những lá mì mềm mướt, trắng nõn, dai dẻo. Sau khi tráng một lớp dầu phộng đã khử củ nén cho thơm, lá mì sẽ được gấp lại rồi xắt thành từng sợi như sợi phở. Nồi nước nhưn có thể nấu bằng nhiều loại nguyên liệu khác nhau như thịt heo, bò, gà, vịt, tôm, cá lóc, ếch..., mỗi loại nguyên liệu mang đến một hương vị riêng. Nhưng theo những bậc sành ăn xứ Quảng thì nước nhưn mì Quảng truyền thống chỉ nấu với thịt heo (ba rọi) và tôm.

Mì Quảng ở làng Phú Chiêm vẫn trung thành với nguyên liệu nước nhưn đó. Rau sống ăn kèm với mì khá phong phú, thường là rau muống chẻ, hoa chuối, thân cây chuối non xắt mỏng, các loại rau thơm. Ăn mì Quảng không thể thiếu loại ớt sừng trâu màu xanh, khi cắn từng miếng ớt vỡ giòn trong miệng, tỏa vị cay nồng không lẫn vào đâu được. Tô mì Quảng ngon còn phải có bánh tráng nướng vàng ươm kèm theo. Bánh tráng được tráng từ bột gạo xay mịn, trộn thêm mè, tỏi, nước mắm, bột ngọt, khi nướng lên thơm lừng…

Trong những dịp lễ lạt, cưới hỏi, tang tế, việc làng, tộc họ, đãi thợ thầy, ăn nửa buổi ngoài đồng... người Quảng Nam luôn có món mì Quảng đãi khách. Ngày nay, quanh khu vực làng Phú Chiêm như Thanh Chiêm, Triêm Nam, Đông Khương… (xã Điện Phương) có gần 200 phụ nữ hằng ngày thức dậy từ một giờ khuya để nấu mì Quảng. Ba bốn giờ sáng, họ ra quốc lộ đón xe về Đà Nẵng, xuống Hội An, vào Tam Kỳ để bán...

Sáng sớm, xe tới thành phố, các cô, các bà lại lỉnh kỉnh xếp thúng mủng, gióng mây để quảy gánh lên vai. Một đầu gánh là thúng đựng mì xắt sẵn, đầu kia là nồi nước nhưn đỏ lửa, tỏa khói thơm nức. Những tiếng rao lanh lảnh, vang trên các đường phố sao mà cồn cào, nôn nao...

Những gánh mì Phú Chiêm bán rong thường hết trong buổi sáng. Buổi chiều, những người phụ nữ bán mì dạo trở về, lại tảo tần với việc nhà. Khuya đến, các bà, các cô lại tất bật chuẩn bị để ngày mai rong ruổi gánh mì đi bán. Người trẻ thường đi bán xa, người già thì bán gần hoặc ngay trong làng, trong xóm. Ngày qua ngày, hàng trăm người bán mì Phú Chiêm dạo cứ rong ruổi và bận rộn như thế trong chu kỳ mưu sinh bất tận.

Du lịch, GO! - Theo Khánh Loan (báo Phụ Nữ), internet

Cá nhám nhúng giấm

Đến với Đà Nẵng, du khách không chỉ đắm mình trong làn nước biển trong xanh mà còn được thưởng thức nhiều món đặc sản biển rất ngon. Trong đó không thể thiếu cá nhám - một  loại sản vật quý của xứ biển miền Trung.

Người dân vùng ven biển Đà Nẵng xem cá nhám là món ăn quý, giá trị dinh dưỡng cao. Từ xưa, cá nhám còn được dùng làm thuốc như cá diếc, có tác dụng chữa nhiều bệnh như đái đường, tăng cường sinh lực...
Cá nhám thường có quanh năm, thịt cá ngon, ngọt, ít xương nên ngư dân và đầu bếp ở các quán ăn chế biến thành nhiều món ăn độc đáo, hấp dẫn.

Tô canh chua cá nhám thơm lừng, bốc khói nghi ngút khiến thực khách không thể kìm lòng muốn thưởng thức ngay. Khô cá nhám ngâm nước vo gạo, chặt từng khúc, rửa sạch để ráo, ướp sơ muối đường rồi đem chiên, đơn giản nhưng thật ngon, sụn xương cá cứng giòn mằn mặn rất độc đáo. Ngoài ra cá nhám  kho với chuối cây khá bắt cơm cả vào ngày tiết trời nóng hay lạnh. Đặc biệt cá nhám nhúng giấm đã góp phần làm nổi tiếng đặc sản ẩm thực Đà Nẵng. Nhiều du khách đã đến đây đều tìm ăn bằng được món đặc sản cá nhám nhúng giấm trước khi về.

Muốn làm món cá nhám nhúng giấm ngon, trước tiên đầu bếp phải chọn những lát cá còn tươi rói cho vào rổ rồi dùng nước rửa sạch. Nhẹ nhàng thái miếng cá mỏng vừa ăn theo chiều ngang. Phần thân cá ướp thêm gia vị, gừng tươi.

Để có nước giấm ngon, người làm bếp tinh tế thường chọn phần đầu để ninh lấy nước ngọt. Khi nước dùng đã ninh kỹ, lọc bỏ xương, trút phần nước đã lọc sang nồi giấm, nêm gia vị cho thật vừa. Nếu muốn nồi nước giấm còn có thể pha thêm nước lọc hoặc nước dừa cho hợp khẩu vị, không quên bỏ thêm gừng giã giập. Đun sôi nồi nước giấm lại và cho từng miếng cá vào, gắp ra đĩa, rắc lên trên một chút hạt tiêu. Do cá chín rất nhanh nên chỉ cần bỏ cá vào chừng vài phút là được. Luôn để nước nhúng thật sôi. Việc nhúng cá qua nước giấm đang sôi sẽ giúp bay bớt mùi tanh, cá còn ở dạng tái nên khi thưởng thức ta vẫn cảm nhận được độ tươi ngon.

Cá nhám nhúng giấm không những ngon vì thịt mềm, ngọt mà tuyệt hảo nhất là có sự hòa trộn tinh tế giữa vị béo ngọt nguyên sơ của cá và vị cay nồng nhẹ của các loại rau thơm húng, ngò, chuối chát, cải... khiến người ăn không ngán lại còn kích thích tiêu hóa và tăng cảm giác thèm ăn. Muốn có vị chua thơm có thể ăn cùng lá me, khóm, cà chua… chính vì vậy món cá nhám nấu giấm có đến cả chục loại rau và người ăn dễ dàng ấn tượng ngay với đĩa rau đủ sắc màu xanh, đỏ, vàng xếp thành từng góc riêng để xung quanh.

Hầu hết trong thực đơn tại các quán hải sản ở Đà Nẵng đều có món cá nhám nhúng giấm - một món ăn dân dã ngon, lạ và giá cả cũng rất bình dân. Nếu đến Đà Nẵng mà chưa dùng qua món cá nhám nhúng giấm thì chưa thể gọi là đã thưởng thức hết hương vị đặc sản độc đáo của miền biển nơi đây.

Du lịch, GO! - Theo Thanh Ly (TTO)

Lạ miệng cháo canh Quảng Bình

Lần đầu tới Quảng Bình, nghe anh bạn giới thiệu về món “cháo canh” tôi cứ nghĩ có sự kết hợp thú vị nào đó giữa hai món... cháo và canh! Chỉ khi được mục sở thị và thưởng thức một tô “cháo canh” nóng hổi tôi mới biết hương vị thật lạ của món ăn độc nhất vô nhị này.

Có lẽ cũng như phở với người Hà Nội, cháo canh gắn bó với người Quảng Bình như thức ăn không thể thiếu vào buổi sáng. Chỉ có điều nếu phở thưởng thức cả ngày lẫn đêm thì cháo canh chỉ bán một buổi. Món này cũng không bày bán nhan nhản như phở Hà Nội bây giờ (từ Bắc vào Nam, từ vỉa hè đến cửa hiệu…) mà được chọn lọc bởi những cửa hiệu uy tín hay những thực khách sành sỏi trong thành phố.

Giống như tính cách người Quảng Bình mộc mạc, chân chất, về hình thức cháo canh không đẹp mắt và cầu kỳ như phở. Sợi mì được làm khá thô sơ (nhào mịn, cán mỏng và cắt sợi theo cách thủ công) nên sợi to và dày chứ không mềm, mỏng như bánh phở. Nước dùng trong tô cháo canh Quảng Bình nhiều và có màu vàng ươm của thịt cua, chứ không sền sệt như tô bánh canh cua.

Trong tô cháo canh là sự kết hợp của cá, tôm, thịt heo nạc... Trong đó, cá lóc là nguyên liệu không thể thiếu. Cá lóc sau khi luộc sẽ được bóc lấy thịt, xào lên, nêm vừa gia vị rồi thả vào nồi cháo canh đang sôi sùng sục. Những lát hành, ngò thái mỏng sẽ được rắc đều lên mỗi tô cháo canh đang bốc hơi nghi ngút để vội bưng đến cho khách thưởng thức.

Cháo canh Quảng Bình còn lạ bởi được ăn kèm với rau cải xanh thái nhỏ. Tô cháo canh còn nóng hổi được trộn thêm những lát rau cải xanh sẽ điểm thêm màu sắc và hương vị tươi ngon. Vị cải xanh vừa ngọt vừa cay tạo cảm giác bùi bùi nơi sống mũi khi thưởng thức.

Ở TP Đồng Hới, cháo canh có thể ăn kèm với nem chả - dù hai thức này không hề ăn nhập với nhau. Người Đồng Hới bảo sự kết hợp này có xuất xứ từ những người nông dân quê Mộ Trạch để thêm no cái bụng, chứ người thành phố không ăn như vậy.

Tuy nhiên, nhiều thực khách phương xa khi đã đặt chân lên đất Quảng Bình vẫn thích ăn thử cháo canh - nem chả để thấy cảm giác lạ miệng. Miếng nem chả giòn tan, thơm phức sẽ cuốn hút bạn thưởng thức, sau đó nhâm nhi nước dùng, rồi những miếng cá lóc còn nóng sốt… Đó hẳn sẽ là kỷ niệm không thể nào quên với những ai muốn khám phá ẩm thực vùng đất này.

Du lịch, GO! - Theo Tiến Thành (TTO)

Sài Gòn: Đệ nhất ăn hàng

Tạp chí ẩm thực nổi tiếng của Mỹ Food and Wine vừa đưa TP.HCM vào danh sách những thành phố có món ăn đường phố tuyệt nhất hành tinh, trong đó nhắc đến món bánh xèo, chả giò, bánh mì pa tê, canh chua cá, phở cùng một địa danh đã nổi tiếng từ lâu: chợ Bến Thành.

Quả thật, hiếm có nơi nào, thức ăn đường phố lại đa dạng, đa phong cách, đa mùi vị... và bất cứ ai, bất cứ giờ nào - cả ngày lẫn đêm cũng có thể thưởng thức thú ăn vặt như ở đất Sài thành.
Chỉ cần đi dạo một vòng bên ngoài chợ Bến Thành, những người sành ăn nhất cũng đã thỏa lòng, no dạ với cơ man nào là gánh hàng rong dung dị nhưng thuộc loại nhất dạ đế vương. Một anh bạn thổ địa rành rẽ đất Sài thành hùng hồn tuyên bố: “Chưa ăn bún riêu lề đường chợ Bến Thành thì coi như chưa biết chợ Bến Thành”.

Hỏi quán bún tên gì thì anh ta bảo “chả biết”, người bán tên gì anh ta cũng “chả biết” nhưng cứ ra tới chợ Bến Thành hỏi gánh bún riêu không bảng hiệu, cứ phải ngồi xâm xấp dưới đường mà ăn thì ai cũng biết.

Này là miếng huyết dai dai, miếng đậu hũ beo béo, miếng riêu dậy mùi tôm khô, thêm tí ớt bằm cay cay và tí mắm tôm nức mũi như bao chỗ khác nhưng có lẽ ở gánh bún vệ đường này, từng loại “nhạc cụ” riêng rẽ đó được kết hợp với nhau thành một bản hòa tấu du dương, đệm thêm một ít me thanh tao và đĩa rau muống chẻ tươi rói khiến người ta phải nhớ mãi chợ Bến Thành.

Cũng không thể nào không kể đến gánh cháo lòng bán không xa nồi bún riêu sôi ùng ục là bao. Những hạt gạo nở hoa giữa tô cháo nâu tím khiến các cô văn phòng mặc váy, các quý bà sang trọng chỉ chơi hàng hiệu, các đại gia láng mướt phải dừng xe hơi mà thụp xuống xì xụp tô cháo tưởng chừng dung tục nhất hành tinh này.

Và không ai có thể thống kê đất Sài thành có bao nhiêu món ăn vặt “gây nghiện”: hầu như con đường nào cũng có mặt những cuốn bò bía bé tẹo với lát lạp xưởng mỏng tang và vài con tép khô nhỏ xíu ăn chẳng biết bổ béo vô đâu nhưng thiên hạ ăn mãi mà vẫn cứ mê; cứ chạy xe một đoạn giữa phố là cái mũi bạn lại bị tra tấn bởi thứ mùi thơm ngào ngạt không lẫn vào đâu được của món cút chiên bơ; hay những chiếc xe đẩy bán từng bịch bánh tráng trộn đủ thứ gia vị…

Rồi những gánh súp cua nóng hổi thoang thoảng mùi ngò; những đĩa gỏi đu đủ giòn giòn lúc nào cũng cặp kè với vài cọng quế thơm dịu dàng; này là chén phá lấu sần sật mà có thêm ổ bánh mì nóng giòn quệt vào chén nước lèo beo béo thì đã đủ đưa người ta lên mây; này là cái trứng vịt lộn tầm thường nhìn đâu cũng thấy làm đã cơn ghiền của bác taxi chạy đêm vội đi khách lúc bụng kêu dạ réo, này là ổ bánh mì kẹp thịt mà lâu ngày không ăn sẽ phải nhớ, này là con mực nướng thơm phức ngon tuyệt cú mèo giữa trời mưa lâm thâm, này là rừng chè đá đủ chủng loại khiến các tín đồ ăn hàng chỉ còn biết thốt lên “quá đã” giữa trưa hè nắng gắt…

Tây ăn hàng ta

Đi vào khu ăn uống nằm trong nhà lồng chợ Bến Thành, hầu như lúc nào cũng gặp cảnh mấy ông Tây mũi lõ vét sạch tô phở thơm phức, nhồm nhoàm miếng chả giò giòn tan hay gật gù trước ly chè 3 màu thoang thoảng hương nước dừa… Nhắc tới chè, không thể bỏ qua quán Bé Chè lúc nào cũng đông nghịt khách, mỗi người chỉ một cái ghế đẩu là đủ. Chè ở đây, món nào cũng có vị dịu dàng, thanh cảnh, không đánh mạnh vào vị giác như nhiều quán chè nổi tiếng khác (chẳng hạn chè 75 ở Trần Huy Liệu): chỉ vừa đủ ngọt để không ngán, vừa đủ béo để không ngậy, vừa đủ thơm để phải gọi thêm ly nữa… Bà chủ tên Bé (tên ở nhà) đọc vanh vách: người Nhật thích ăn bánh flan và chè 3 màu, khác với người châu Á nói chung thích chè nóng và bánh chuối, khách Mỹ thích chè đá…

Gần đó, 2 người đàn ông trung niên đến từ Pháp - một ông đi thăm vợ sống ở Việt Nam, năm nào cũng có 2, 3 tháng phiêu du khắp đất Sài thành, người kia là một người bạn của ông này “bị dụ” đến thành phố không ngủ để du lịch - trò chuyện rôm rả bên lon bia 333 và đĩa chả giò đầy ắp. Ông thăm vợ bảo thường xuyên ăn thức ăn đường phố ở Việt Nam vì chúng rất “OK” mà giá lại siêu rẻ. Gần đó, một anh chàng tên Jonny Juarbe đến từ New York và cô bạn Alicia Silver người Jamaica vét sạch 2 đĩa phở xào bốc khói giá 40.000 đồng/đĩa.

Đó là 2 tay “ăn chuyên” thức ăn đường phố ngay ở quê nhà của họ hay những nơi họ đến du lịch, bởi theo lời Juarbe, thức ăn đường phố là một trong những thứ thú vị nhất để anh khám phá những vùng đất mới. Trong khi đó, 2 ông mũi lõ khác tuổi chừng 50 thì cứ hớt hơ hớt hải dọc ngang khu ăn uống, luôn miệng “xin lỗi vì đang rất bận, không thể trả lời phỏng vấn”. Hóa ra họ đang cố tìm cho ra cái món bánh cuốn không thể nào quên (chỉ quên quán chứ không quên món!) mà cách đây 5 năm, 1 trong 2 người này đã thử qua…

Trót mê phải chịu…

Lần đầu háo hức đến với quán bánh đúc nóng trên đường Phan Đăng Lưu cách đây tới mấy chục năm, Lưu ra về với vẻ mặt hậm hực, thề với lòng sẽ không bao giờ quay lại. Quán xá gì đâu mà “thượng đế” vô, người bán mặt cứ lạnh như tiền, giương mắt ra mà nhìn khách chật vật giành giật cái ghế đẩu thấp lè tè, khách phải gào khản cổ mấy lần mà chỉ toàn nhận được mấy cái liếc xéo, khách có bực bội đá ghế ra về sau 15 phút chờ mãi không thấy bánh thì cũng chẳng ai quan tâm…

Đến gần 40 năm sau, khi gánh bánh đúc đã nhảy vô nhà, đẻ thêm mấy món ốc len xào dừa, bánh ít trần, bánh cam… bán cùng, chủ quán vẫn trung thành tuyệt đối với bí quyết gắn liền với sự nổi tiếng của mình: không cần khách, chỉ bổ sung thêm một điều khoản mới: quán có thêm chủ bán nước mía, ốc len thì khách tự khản cổ gọi từng chủ mà tính tiền! Vậy mà đến nay, cô Lưu nay đã tóc lấm tấm hoa râm vẫn cứ thỉnh thoảng tấp vào quán bánh đúc liếc xéo, bởi bực riết cũng… thành quen và vì chưa tìm được quán bánh đúc nào ngon hơn!

Quả thực, rất nhiều người phải đồng ý rằng món bánh đúc nóng hôi hổi ở đây thật độc đáo với mùi vị thân quen của gạo hòa quyện nhuần nhuyễn với một ít thịt bằm thơm thơm, nấm mèo sần sật, nước mắm chua ngọt hấp dẫn… dù cái giá 15.000 đồng cho một chén bánh đúc chẳng bình dân tí nào!

Nga, một tín đồ ăn vặt khác vẫn cứ quả quyết cách phục vụ ở quán bánh đúc Phan Đăng Lưu vẫn ở hàng khá theo tiêu chí của những seri quán có chủ là… thượng đế, bởi theo Nga, dù phục vụ kém nhưng ít ra khách còn được yên ắng mà ăn, mà tám với nhau chứ ở những nơi như quán bánh canh Cầu Sắt (trước ở hè phố Nguyễn Văn Giai, nay đã lên đời trong một ngôi nhà bé xíu tại đường Nguyễn Phi Khanh gần đó), 4 chị em bán hàng, người chị cả đầu đã bạc trắng, vẫn cứ la nhau om sòm trước đám đông thực khách chen nhau mà gọi, giẫm lên nhau mà ăn.

Bao nhiêu năm rồi, cảnh tượng nơi đây vẫn không hề thay đổi, vẫn cái gia đình có đến 3 chị em độc thân hoảng loạn với nồi bánh canh, vẫn cái cảnh thực khách chờ chực đợi đến đúng 3 giờ quán mở cửa là ào vô, tranh nhau gọi trước bởi quán chỉ bán mỗi ngày 1 tiếng, ai đến sau thì chỉ còn… giấy lau miệng. Hỏi bà chủ sao không bán thêm thì được câu trả lời sức 4 người chỉ nấu được một nồi cỡ đấy, khách liệu đến sớm mà ăn, hỏi sao không kê bàn cho khách dễ ăn, bà chủ đáp gọn lỏn: quen rồi!

Theo lời một trong 4 chị em thì cái nhà này là của ông cậu, buổi sáng bán hủ tiếu mì, có bàn hẳn hoi, buổi chiều để trống nên cho họ bán, có điều mấy cái bàn được dẹp đi hết, khách phải giành nhau mỗi người 2 cái ghế đẩu, một để ngồi và một để làm bàn theo đúng phong cách bánh canh cầu sắt mấy chục năm nay!

Ăn vặt công nghệ cao

Không phải ai cũng đủ kiên nhẫn và thời gian để chờ chực ăn vặt. Với dân văn phòng, chỉ một cú a lô hoặc nhấp chuột là không thiếu thứ gì được phục vụ tận nơi, từ ly sinh tố mát lạnh, bịch xoài me cóc ổi, một ổ bánh mì đến tay vẫn giòn tan, thậm chí đến gỏi cuốn và ốc xào cũng vi vu tận chốn công sở… Trái với mô típ “đuổi khách” kể trên, rất nhiều hàng quán ăn vặt thời nay tạo sự thuận tiện tối đa cho khách hàng, cả chị bán nước mía nơi góc phố hay bà bán cà phê lề đường cũng có “cạc vi sít” in 2, 3 số điện thoại hẳn hoi để các thượng đế chỉ cần nhắn tin một cú là vài phút sau có ly nước mát lạnh.

Còn các nơi ăn vặt có hàng quán hẳn hoi như bánh mì Ta, bò bía Cách Mạng Tháng Tám, bún thịt nướng Bà Tám… thì khỏi phải nói, giao hàng rất chuyên nghiệp. Cũng không thiếu những “cửa hàng ảo” chỉ phục vụ từ xa như Trà Chiều, nơi cung cấp mấy chục loại thức uống khác nhau…

Thế nên cứ tầm 3, 4 giờ chiều là văn phòng vốn im ắng của một công ty nước ngoài đặt ở tòa nhà văn phòng sang trọng nhất quận 1 lại xôn xao, náo nhiệt hẳn lên… Đó là lúc bàn về thực đơn ăn vặt, khi thì bánh mì, khi chè chuối nướng, khi gỏi cuốn, khi pizza, có khi cả ốc hương rang muối ớt… Thường thì chỉ chừng 15 phút sau, đồ ăn thức uống đã tới nơi, không khí xôm tụ cả lên, mọi người vừa ăn vừa tám đủ chuyện trên đời, khác hẳn với cái cảnh ai làm việc nấy suốt cả ngày. Hiền, người được phong chức “trưởng ban ẩm thực” ở công ty đó thao thao bất tuyệt rằng ăn vặt cực lợi, vừa giúp đổ đầy năng lượng cho những giờ làm việc cuối, vừa là vũ khí xả stress hiệu quả, vừa thắt chặt tình đoàn kết đồng nghiệp…

Khi hỏi ăn vặt trong giờ làm, sếp có khó chịu không, Hiền tủm tỉm: “Thì cũng phải có chiến thuật chứ, đầu tiên thì chỉ mời sếp thanh kẹo cao su, mấy cái bánh ngọt, rồi lấn tới ly cà phê tỉnh ngủ đầu giờ chiều, ổ bánh mì lúc 3 giờ rồi mới tới phiên chè, cháo…”. Còn bây giờ, sếp của Hiền thường xuyên trở thành nhà tài trợ chính cho các phi vụ ăn hàng có khi lên tới bạc triệu/lần này.

Lạ lùng... ăn nhẹ

Có lẽ vùng đất phương Nam hiền hòa trù phú đã thu hút rất nhiều người con từ khắp nơi trong cả nước đổ về đây, họ mang theo cả nét văn hóa ẩm thực của quê hương mình mà làm phong phú thêm đặc trưng văn hóa ẩm thực của đất Sài thành.

Thường thì những món ăn ở vỉa hè khá rẻ, nhưng vẫn có những nơi mà khi tìm tới bạn phải thốt lên một câu “mắc bà cố”, tất nhiên ăn vào cảm thấy “rất đáng đồng tiền bát gạo”. Như bánh cuốn bán ở khu phố 4, trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa. Bánh ở đây vừa mềm, vừa dai, sử dụng loại bột tự làm và pha trộn theo công thức bí truyền từ xưa truyền lại khác hẳn loại bánh cuốn làm từ bột pha sẵn. Chả ăn kèm cũng ngon không kém. Một đĩa bánh cuốn thập cẩm như thế có giá từ 40.000-50.000 đồng.

Nhiều người cũng phải đi vòng vèo qua nhiều hẻm nhỏ, kiểu “ăn một bát cháo chạy ba quãng đồng” tới đường Tôn Thất Thuyết (Q.4) để nếm thử một tô bún mắm đúng kiểu Sài Gòn. Dù bán trong hẻm nhỏ nhưng không phải tới lúc nào cũng được phục vụ ngay, khách đông, nhiều khi phải đợi rất lâu. Và giá cho một tô bún mắm bé xíu 45.000 đồng cũng không hề rẻ, nhưng nhìn khách sành ăn gắp từng cọng bún hết sức nâng niu và húp xì xụp tô nước dùng cho đến lúc cạn thì thấy cũng bõ công.

Cứ 5 phút một cái bánh hàu chiên vàng ươm, giòn rụm được vớt ra đĩa mang tới cho khách thưởng thức - chỉ cần ngồi xem cách người ta làm cũng đủ mãn nhãn và hấp dẫn những tín đồ mê ăn vặt. Bí quyết của món bánh này có lẽ nằm ở cách chiên bánh sao cho vừa giòn mà không cứng, để được như thế người đầu bếp phải dùng hết sức mạnh và sự khéo léo của cổ tay hắt từng muỗng bột nhỏ sao cho bột bắn ra thành từng giọt vào chảo dầu đang nóng tạo thành lớp màng mỏng dưới chảo.

Tay phải hắt bột, tay trái đập trứng, cho hàu và hành lá cùng một ít gia vị vào trong và khuấy đều rồi trút vào chảo. Các động tác được kết hợp nhịp nhàng và thoăn thoắt bởi nếu trật một nhịp thì nhiều khi bánh chưa chín hoặc lớp bột chiên rất mỏng trong chảo có thể cháy trước khi bánh kịp hoàn thành. Một miếng bánh nhỏ mà phải dụng nhiều “công phu” như vậy nên giá 50.000 đồng/đĩa cũng còn quá rẻ.

Fusion kiểu đường phố

Fusion là xu hướng pha trộn các trường phái món ăn Á - Âu một cách táo bạo để tạo ra nhiều món mới; không chỉ ở các khách sạn 5 sao, nhà hàng lớn, mà phong cách ẩm thực gây nhiều tranh cãi này đang dần phổ biến ở trên đường phố mà nhiều người không nhận ra.

Nhiều người nhầm tưởng món bánh tráng nướng được bán nhiều tại góc các công viên Thống Nhất, tòa nhà Parkson, Trường Nguyễn Thái Học… là pizza, nhưng đó là pizza kiểu Việt Nam.

Bánh cũng có rau xanh là hành lá thái nhỏ, một ít thịt băm, trứng cút, tôm khô, một chút bơ làm món ăn thơm bùi và béo, đem nướng giòn trên một cái lò than hồng, nướng xong ăn ngay giống “bánh tươi” phục vụ tại nhà hàng. Cái khéo léo của người bán hàng là trong 45 giây vừa đủ cho một cái bánh tráng mỏng lên bếp than nướng và làm chín luôn lớp trứng cút tráng mỏng phía trên và hành thái nhỏ phía trên cùng, cầm cái bánh nóng hổi trên tay chỉ mong sao bánh không quá nóng để ăn ngấu nghiến cho đã thèm.

Hơi khó đoán nguồn gốc của món bánh sầu riêng chiên trên đường Hà Tôn Quyền mà nhiều người như chị Lan (Q.3), chị Thanh (Q.1)... đang lũ lượt xếp theo số thứ tự, nhiều người phải gọi điện thoại để đặt trước thì mới được cầm trên tay chiếc bánh nóng hổi để vừa vớt lên với vẻ mặt háo hức. Bánh vừa giống với món chuối chiên truyền thống nhờ lớp áo bột chiên ở bên ngoài, vừa giống món chả giò nhưng có lớp nhân là sầu riêng nên khó biết là món ăn của vùng đất nào.

Cũng giống những viên kẹo hồ lô ngào đường nhưng món hồ lô chiên bán tại hồ Con Rùa nhìn giống như món cá viên chiên, nhưng khi ăn vào có cảm giác của vị lạp xưởng nướng và lại mang hơi hướng của món thịt viên... Một hộp 12.000 đồng gồm 4 viên hồ lô ăn kèm tương ớt, khách vừa ăn vừa... đoán thử món ăn này làm theo công thức của nước nào.

Đủ đắt tiền để nhớ, đủ lạ miệng để người ăn phải thèm, đủ độc đáo để người ăn phải bỏ công chờ đợi… những món ăn trên đường phố đang làm phong phú thêm văn hóa ẩm thực của người Sài thành, đủ để thêm vào Citytour phục vụ du khách trong và ngoài nước.

Xuống phố ăn đêm

Dân sành ăn có thuật ngữ "tiểu dạ" để chỉ thói quen ăn đêm rất thú vị tại Sài Gòn. "Tiểu dạ" có nghĩa là ăn nhẹ, lót dạ vào ban đêm.

Nói tới ăn khuya, có lẽ món ăn dễ chịu nhất là cháo. Từ 22 giờ trở đi, hai quán ăn đình đám nhất trên đường Nguyễn Trãi gần ngã sáu Phù Đổng là Tân Hải Vân và Dìn Ký "bài binh bố trận" với các dãy bàn san sát nhau phủ kín vỉa hè. Dưới lòng đường là xe hơi hạng sang của các thực khách là giới thượng lưu và nghệ sĩ, diễn viên vừa từ các tụ điểm giải trí như phòng trà, quán bar, sân khấu ca nhạc… ra.

Món ăn hút khách nhất ở đây là má chân gà chiên nước mắm và các loại cháo. Má chân gà là phần thịt nhiều nhất ở bên trong chân gà, được đầu bếp lọc ra, ướp với nước mắm và tiêu ớt rồi chiên giòn lên. Khách đến thường dùng chung món này với chén cháo nghi ngút khói, giúp phần nào làm ấm bao tử trong tiết trời se lạnh và dễ ngủ. Cháo ở đây thì đầy đủ các hương vị như cháo tôm, cháo sò điệp, cháo thập cẩm, cháo thịt heo bắc thảo, cháo bò, cháo cật heo, cháo thịt gà xé… Ngoài ra, khách cũng có thể chọn thêm các món ăn khác trong thực đơn như cơm chiên, lẩu, mì… tùy khẩu vị. Giá mỗi món ăn ở đây từ 30.000 đồng.

Muốn thưởng thức cháo với giá bình dân thì xin mời đến khu ẩm thực đường Nguyễn Thượng Hiền (Q.3). Tại đây chủ yếu là bán cháo trắng lá dứa, mùi lá dứa thơm bay ngào ngạt và các màu sắc bắt mắt của nguyên liệu ăn kèm như màu vàng cánh gián của cá bống kho tiêu, màu vàng tươi của cá cơm sấy mè, ruốc thịt heo, màu đỏ trắng của hột vịt muối, màu đỏ nâu của hột vịt bắc thảo, màu đỏ bóng của tôm rim, ba khía ngào hoặc các loại dưa mắm, cải bá xấu xào tôm khô... khiến khách đi ngang qua khó lòng không tấp vào. Giá trung bình 12.000 đồng/phần tùy theo nguyên liệu ăn kèm.

Khách ăn khuya có kinh nghiệm chắc hẳn không thể bỏ qua khu Hải Triều ở quận 1. Khu ẩm thực này đã có trên dưới 10 năm và khá sầm uất, thường được gọi là khu Cấm Chỉ do chuyên bán món ăn Bắc như khu ẩm thực Cấm Chỉ tại Hà Nội. Tuy nhiên, 3 năm gần đây, diện tích dành cho ẩm thực đã bị thu hẹp nhường chỗ cho tòa nhà tài chính Bitexco. Hiện giờ, chỉ còn món phở Hà Nội, miến gà bò là còn phục vụ, tất nhiên, khách quen vẫn ngồi kín bàn dù bên ngoài đã 3 giờ sáng, tây ta đủ cả.

Các khu chợ cũng nổi tiếng với các thực đơn ăn khuya, đầu tiên phải kể đến chợ Tân Định (Q.1) với món cháo gà và cơm tấm. Những miếng sườn cốt lết vàng sậm được nướng trên than hồng hương bay ngào ngạt, những bộ lòng gà cuộn khéo cạnh chùm trứng non đặt trong tô cháo hành thơm lừng đầy hấp dẫn.

Chợ Phú Nhuận (đường Phan Đình Phùng, Q.Phú Nhuận) thì chuyên phục vụ các món ăn chơi như bột chiên, gỏi bò, cuốn, bò bía… Chợ Lớn và khu đường Hải Thượng Lãn Ông (Q.5) thì đặc biệt hơn với các món như pín tiềm, gà ác tiềm… là lựa chọn lý tưởng cho những thương gia người Đài Loan, Trung Quốc, Singapore cùng người đẹp đến "tẩm bổ". Ngoài ra, tại đây, bạn cũng có thể chọn những món ăn mang đặc trưng hương vị Trung Hoa như xôi cadé, súp bong bong cá, mì hoành thánh…

Nếu muốn ăn hủ tiếu, khách thường tìm đến tiệm Nhân Quán nằm trên đường Nguyễn Thượng Hiền (Q.3) và Nguyễn Trãi (Q.1), dù đã quá nửa đêm nhưng khách ở đây vẫn tấp nập và có cả trẻ em. Xe máy và xe hơi đậu kín cả con đường, bàn inox kê san sát nhau từ trong quán tràn ra vỉa hè và lòng đường. Cũng là các thành phần quen thuộc như tôm, thịt, mì, giá hẹ nhưng cách chế biến nước dùng độc đáo khiến tô hủ tiếu trở nên đậm đà đến khó quên, khác hẳn với hương vị tại các nơi khác. Có hủ tiếu nước và khô, nếu ăn hủ tiếu khô bạn được tặng thêm chén nước dùng để húp riêng.

Sau cháo, ốc là thực đơn không thể thiếu khi ăn đêm. Từ 23 giờ đến 4 giờ sáng, quán ốc Bé Hai trên đường Nguyễn Thượng Hiền luôn tưng bừng rộn rã bởi các bạn trẻ tụ tập. Phải nói rằng, Sài Gòn là nơi có thực đơn ốc phong phú nhất. Những ốc len xào dừa, sò huyết nướng mỡ hành, ốc hương nướng muối ớt, ốc dừa xào bơ, ốc mỡ xào tỏi, nghêu hấp Thái… không thể trộn lẫn với món ăn các vùng miền khác.

Mỗi loại ốc có một cách chế biến riêng giúp tôn hương vị đặc trưng. Như món ốc dừa phải xào bơ mới ngon, những con ốc nhỏ xíu sống bám vào thân cây dừa nước nên có vị béo của dừa, trộn lẫn với bơ và gia vị càng làm cho ốc thêm béo và bùi, khách thường gọi thêm ổ bánh mì để chấm với phần nước ốc còn sót lại trên đĩa. Ốc hương vốn đã ngọt và giàu chất dinh dưỡng nên có thể nướng mọi hoặc hấp để chấm với muối tiêu chanh là đủ ngon hoặc trộn với muối mặn để phục vụ các thực khách nữ thích vị cay. Ngoài ra, khách có thể gọi thêm hột vịt lộn xào me, xào nước mắm, trứng cút lộn, càng ghẹ xào sa tế…

Quán “dã chiến”

Từ 18 giờ, các tiệm vàng bạc đá quý và thời trang dọc hai con đường Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh (hai cổng bên hông chợ Bến Thành) đã phải nhường chỗ cho các quán ẩm thực đêm lên đèn. Người bán dựng lên những chiếc quán "dã chiến" với một lượng thực phẩm nhất định đủ để bán trong một đêm. Hầu hết các tiệm ăn ở đây thường chỉ bán một món hoặc bán theo "chủ đề" như bánh tráng phơi sương cuốn thịt luộc (chỉ bán đặc sản Tây Ninh là bánh canh và bánh tráng Trảng Bàng), ẩm thực đồng quê (chuyên bán các món đồng quê như cá lóc nướng, cá rô kho tộ, tôm hấp nước dừa, ốc các loại…).

Chỉ cần dạo một vòng các tiệm ở đây thì bạn có thể thưởng thức gần đủ các món ẩm thực mang đậm phong cách Việt Nam như hủ tiếu, bún bò, cơm chiên, bánh hỏi, gỏi cuốn… Khách đến đây đa số là ăn tối hoặc ăn nhẹ trước khi dạo phố, rất đông người nước ngoài. Phục vụ thường mặc đồng phục và chăm sóc khách rất ân cần.

Thực đơn được chụp hình phóng to lên tấm bảng lớn hoặc in với nhiều màu sắc bắt mắt, kèm chú thích tiếng Anh. Anh David Tân (Việt kiều Úc) nhận xét: "Khẩu vị ở đây thì không đặc sắc lắm nhưng được cái tiện vì ở ngay trung tâm quận 1, hơn nữa tôi thích không khí đông vui vì được ôn lại hương vị quê nhà, là thứ mà ở nước ngoài không có".

Món chè Thái trên đường Nguyễn Tri Phương (Q.10) thì luôn tấp nập khách từ 19 - 22 giờ, đối tượng đến đây chủ yếu là sinh viên, các bạn trẻ hoặc gia đình trẻ. Có câu "buôn có bạn, bán có phường" nên ban đầu chỉ có quán 390, giờ đã hình thành khu ẩm thực với món chè Thái là chủ đạo. Mùi hương chủ đạo là sầu riêng, thêm chút kem và sữa, điểm vài lát trái cây thái sợi, trộn với một ít đá bào là bạn đã có một ly chè Thái thơm lừng, xua tan cảm giác ngái ngủ.

Du lịch, GO! - Diadiemanuong tổng hợp, ảnh internet