Lãng mạn du lịch trên tàu hỏa cổ

Đến cao nguyên mùa mưa, nếu nhiều dịch vụ khác dường như trở nên trầm lắng hơn so với lệ thường thì trên đường ray từ trung tâm về vùng ngoại thành Đà Lạt, những bánh xe của các toa tàu hỏa cổ vẫn quay đều…

Mở đầu cho hành trình những toa tàu chuyển động, những tiếng còi hú rộn rã dưới trời mưa. Cảm giác mưa cao nguyên chợt trở nên thú vị với những vòng bánh xe chầm chậm lăn. Phía trong toa tàu ấm áp được bọc bởi những thớ gỗ, những lời ca về thành phố trên cao vang lên nhẹ nhàng; bên ngoài, mưa bay lất phất phủ trên những mái nhà, thấm ướt các khu vườn… Mưa chẳng còn kéo dài lê thê trong suy nghĩ của mọi người.

Mỗi toa tàu như những căn phòng cổ đang chuyển động. Tạm biệt tốc độ của những phương tiện di chuyển khác nhau, dành hơn một giờ đồng hồ để ngồi trên tàu hỏa cổ, nhấm nháp thời gian, nhẩn nha nhìn Đà Lạt qua các ô cửa sổ, bất chợt thấy cuộc sống quá thảnh thơi. Những bụi cỏ lòa xòa hai bên đường, các màu hoa dại khoe sắc trong mưa, những đoạn taluy thấm ướt lốm đốm các mảng rêu xanh thẫm…

Toa tàu đong đưa, uốn lượn cùng độ cao để rồi những góc đời hiện hữu theo hành trình của đoàn tàu. Lướt qua nét tự nhiên ban đầu của hoa cỏ, các trang trại hoa, những vườn atisô vuông vắn tiếp nối; hoa cúc trải dài theo từng luống, trải rộng thành từng vạt, vườn dược liệu atisô xanh mướt.

Những mái nhà giản dị, thấp thoáng trong núi đồi; phía xa, sau cành cây bám dài những dây bìm bịp tím, không thiếu những ngôi biệt thự sang trọng như một phần hiện đại khác của cuộc sống phố thị Đà Lạt.

Hành trình dài 7 km trên các toa tàu cổ băng qua nhiều cảnh trí, mượt mà với một nguồn cảm xúc rất thật về Đà Lạt. Kể từ khi các toa tàu được phục chế  theo nét cổ cách đây hơn 2 năm, hành trình tàu hỏa chạy bằng hơi nước như đưa du khách trở về gần hơn với không khí những năm 30 của thế kỷ trước khi đoàn tàu chạy trên tuyến Phan Rang - Tháp Chàm lên Đà Lạt. Cũng từ đó, việc khám phá Đà Lạt thông qua hành trình của những hành khách trên tuyến đường ray đã đem đến nhiều cảm xúc hơn.

Sau những phút ngắm nhìn từ trên toa tàu, khi tàu dừng bánh ở Trại Mát, khách bước xuống chợ nông sản xanh tươi những loại rau - củ - quả Đà Lạt. Chợ không ồn ào, chẳng xô bồ giống như tính cách con người Đà Lạt. Nhịp mua bán cứ nhẹ nhàng, khoan thai. Tranh thủ lựa chọn vài loại củ làm quà, hai du khách Minh Anh và Quốc Trung (đến từ Hà Nội) không quên thu vào máy hình những hình ảnh đời thường ấy.

Với năm chuyến khởi hành mỗi ngày, các toa tàu cổ lăn bánh bất kể ngày nắng hay ngày mưa. Mỗi hành trình đủ cho từ mười lăm đến tám mươi hành khách. Đều đặn với tốc độ  15 km/h, các toa tàu cổ như một hành trình hãm được sự hối hả, tất bật của đời sống hiện đại.

Hiện ga Đà Lạt - di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia đang được đầu tư tôn tạo để xứng tầm với một công trình kiến trúc đẹp mang nhiều dấu ấn lịch sử, nhiều đặc trưng thẩm mỹ phục vụ du khách. Hành trình của những toa tàu cổ chầm chậm được khởi nguồn với mục đích hỗ trợ phục vụ trung tâm nghỉ dưỡng Đà Lạt từ thế kỷ trước vẫn lăn những  bánh xe thú vị đến hôm nay…

Thông tin thêm:

-  Nhà ga xe lửa Ðà Lạt tọa lạc vị trí trung tâm Thành phố Đà Lạt, cách Hồ Xuân Hương 500m về hướng Đông, phương tiện giao thông thuận tiện. Nhà ga Đà Lạt xây dựng từ năm 1932 và hoàn tất năm 1936, công trình do hai kiến trúc sư Moncet và Revéron thiết kế. Trong ý tưởng sáng tạo họ mô phỏng hình ảnh dãy núi LangBian - Biểu tượng của Đà Lạt.

-  Đoàn tàu sẽ đưa khách tham quan từ “Đà Lạt – Trại Mát” và ngược lại. Điểm đến là trạm Trại Mát với thắng cảnh chùa Linh Phước với kiến trúc Phật giáo đặc sắc cùng chiếc chuông đồng lớn nhất Đà Lạt nặng 05 tấn.

- Với 4 toa nhà ga có thể phục vụ những đoàn khách lớn, hành trình đi và về là 90 phút với đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp - luôn sẵn sàng phục vụ du khách bằng cả lòng nhiệt thành và cả tâm hồn của con người Cao Nguyên nơi đây.
- Giá vé: 25.000vnd/ người

Du lịch, GO! - Theo Hải Yến (Lâm Đồng Online), ảnh internet

Du thám LangBiang

Với vẻ đẹp hùng vĩ và hoang sơ, đầy sức quyến rũ, 10 năm trước, Lang Biang đã được công nhận là di tích thắng cảnh Quốc gia. Từ đó đến nay, các hoạt động du lịch ở đây đã giúp cho hàng triệu du khách được tận hưởng phong cảnh thiên nhiên tuyệt mỹ của miền sơn cước.

Chỉ ra khỏi trung tâm Đà Lạt 12km về phía Bắc, du khách đã đặt chân vào Khu Du lịch (KDL) Lang Biang - một vùng rừng nguyên sinh rộng 971ha. Tại đây họ có nhiều lựa chọn cho chuyến du ngoạn của mình.
Du khách nước ngoài, thanh niên, sinh viên đi theo nhóm thường chọn con đường mòn nhỏ, quanh co, cây rừng chằng chịt, nhiều đoạn dốc thẳng đứng để chinh phục đỉnh Lang Bian. Điều kỳ thú của con đường này là ở mỗi độ cao khác nhau, thảm thực vật cũng thay đổi theo.

Du khách có thể bắt gặp nhiều loài cây lâu năm như chò sót, chò nước, pơmu, thông năng, thông chàm, thông 5 lá (đây là loại cây rất hiếm, chỉ có ở núi cao như Lang Bian), ngo tùng, thông hai lá dẹt (là loại thông quý hiếm trên thế giới, thân có thể lớn 4m, cao trên 20m). Bên cạnh đó còn có dổi, long não, thông tre, thông lông gà…

Giữa bạt ngàn rừng thông ba lá, du khách có thể phát hiện một số loại cây thuốc quý như: Đại bi, nam sâm, ngưu tất nam, bổ cốt toái, hoàng liên ô rô… Đi theo con đường này, du khách chắc chắn sẽ được thưởng ngoạn lan rừng, bởi ở đây có hơn 300 loài lan như: Thanh lan, hoàng lan, hồng lan, vân hài, bạch phượng, tuyết ngọc, mắt trúc, bạch nhạn, lan sứa, lá gấm…

< Thành phố Đà Lạt nhìn từ Langbiang.

Nếu may mắn, du khách có thể bắt gặp các loài chim quý hiếm chỉ có ở Lang Biang như Yersingist, Langbiangist; hay các loài thú quý hiếm như: Nai xám, nai cà tong, hươu vàng, sóc bay, sóc vằn, gấu chó, chồn dơi, khỉ, vượn đen, trĩ sao, gà lôi hông tía…

Du ngoạn Lang Biang bằng con đường mòn rất thú vị, nhưng rất vất vả, nên chỉ phù hợp với giới trẻ, hoặc những người có sức khỏe. Vì vậy, phần lớn du khách chọn cách chinh phục đỉnh Lang Bian cùng đội xe “dã chiến” là những chiếc Uoat màu xanh của KDL Lang Biang, đi lên con đường trải nhựa dài 6km, từ chân núi đi ngoằn ngoèo, quanh co trong rừng thông.

Bản thân con đường cũng mang vẻ đẹp khôn tả bởi những màn sương huyền ảo che phủ khiến những tán thông và cây rừng lúc ẩn, lúc hiện; các loài hoa không tên bám vào vách đá bên dòng suối trong ngần cùng những làn gió mơn man và trong lành…

Trên đỉnh núi, trong không khí se lạnh của hoàng hôn sơn cước, nhiều du khách bảo rằng, họ đã lặng người trước vẻ đẹp của những dãy núi nhấp nhô, nối tiếp nhau như những đợt sóng lớn xa tít tắp về phía bắc; dưới chân núi, hồ Đan Kia - Suối Vàng hiện ra đẹp như bức tranh thủy mặc ở phía tây; hướng nam là buôn làng người Lạch, người Cill – những con người đang gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống Nam Tây Nguyên.

Trên đỉnh núi có hình tượng đôi tình nhân đang bay lượn như kể lại câu chuyện tình yêu tạo nên truyền thuyết Lang Biang. Đó là mối tình say đắm của nàng Lang – người dân tộc Cill và chàng Bian – người dân tộc Lạch. Họ yêu nhau, nhưng do tập tục khắt khe của hai tộc người nên nàng Lang không bắt được Bian làm chồng. Họ nguyện bảo vệ tình yêu, mãi mãi không chia lìa bằng cách chết bên nhau.

Ngưỡng mộ và thương cảm trước tình yêu chung thủy và say đắm của đôi trai gái này, các loài chim, thú, cây, cỏ đã bảo nhau xây đắp dần thành hai nấm mộ cho nàng Lang và chàng Biang. Lâu dần thành ngọn núi với hai đỉnh vượt cao vững chãi giữa trời xanh gọi là đỉnh núi Lang Biang…

Ngày nay, dưới chân núi Lang Biang, buôn làng của người Cill, người Lạch đã trở thành điểm đến kỳ thú để khám phá những giá trị văn hóa bản địa.

Hàng ngàn lượt du khách đã đến đây thưởng ngoạn không gian văn hóa cồng chiêng, xem những người phụ nữ dệt thổ cẩm, lựa chọn những món quà lưu niệm, thưởng thức rượu cần và thịt nướng… Các cô sơn nữ ngày ngày lên rẫy, nhưng đêm về hóa thân vào các điệu múa mà từ khi sinh ra lời ca, điệu nhạc đã thấm vào da thịt. Nam giới cũng biết đánh đồng la, thổi khèn bầu, tù và và sử dụng các nhạc cụ bằng lồ ô, tre, gỗ…

Do nhu cầu tìm hiểu văn hóa bản địa của du khách, tại đây đã hình thành Câu lạc bộ cồng chiêng gồm 10 đội tổ chức biểu diễn phục vụ du khách vào ban đêm. Khi du khách yêu cầu, họ tổ chức đốt lửa trại, diễn tấu cồng chiêng và các nhạc cụ dân tộc; múa, hát các nhạc phẩm riêng của dân tộc mình về phong tục, tập quán cổ xưa của tổ tiên…

Bên bếp lửa bập bùng, nhiều du khách lần đầu tiên được hút rượu cần nồng nàn hương vị lúa mẹ với món đặc sản heo tộc nướng, nghe những câu chuyện về truyền thuyết của dân tộc Lạch, về núi Lang Bian, về suối Đankia, suối Tía…

Càng về khuya, âm thanh của đồng la như trỗi dậy trong bản nhạc rộn rã, tha thiết, mời gọi. Những bản đồng la đối đáp nhau, đuổi theo nhau, ngân nga, dồn dập, sôi nổi, vang dội, âm thanh dẫn dắt ta vào một cõi thần tiên trong những cánh rừng xa tít tắp dưới chân Trường Sơn Nam…

Du lịch, GO! - Theo ĐINH THỊ NGA (Lâm Đồng Online), ảnh internet

Kỳ vỹ ruộng bậc thang Hoàng Su Phì

Tuy "sinh sau đẻ muộn" hơn ruộng bậc thang ở Mù Cang Chải (Yên Bái) và Sa Pa (Lào Cai), nhưng danh thắng quốc gia ở Hoàng Su Phì (Hà Giang) có những nét độc đáo riêng mà nhiều người chưa biết đến... 

Nhờ bàn tay khéo léo, sáng tạo của con người, những "cánh đồng" ruộng bậc thang hàng nghìn bậc được người La Chí, Nùng, Dao... ở Hà Giang khai hoang từ trên dưới 300 năm trước.
Những hình ảnh nhân tạo tuyệt sắc của bao đời ấy đã được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận là danh thắng cấp quốc gia ngày 1.11.2011 (lễ đón nhận diễn ra tối 16.9.2012).

Những cái nhất...

Danh thắng ruộng bậc thang Hoàng Su Phì nằm trên địa bàn 6 xã Bản Luốc, Sán Sả Hồ, Bản Phùng, Hồ Thầu, Nậm Ty và Thông Nguyên. Ruộng bậc thang ở đây  được đánh giá vào loại đẹp nhất Việt Nam với lịch sử hàng trăm năm khai hoang của bao thế hệ người La Chí, Dao, Nùng. Bà con đã đổ nhiều mồ hôi, xương máu để đổi lấy những thửa ruộng kỳ vĩ uốn lượn theo từng thế núi, thế sông.

Ruộng bậc thang Hoàng Su Phì không chỉ mang những giá trị về mặt vật chất mà còn mang nhiều giá trị về lịch sử, văn hoá và thẩm mỹ. Những thửa ruộng bậc thang nơi đây không đơn thuần chỉ là tư liệu sản xuất của bà con mà còn mang ý nghĩa minh chứng rõ ràng nhất về lịch sử cư trú từ bao đời nay của đồng bào các dân tộc trên vùng đất Hoàng Su Phì.

Nhắc đến ruộng bậc thang Hoàng Su Phì không thể không nói đến ruộng bậc thang ở hai xã Bản Luốc và Bản Phùng, đây thực sự là một công trình nhân tạo kỳ vỹ khó nơi nào có được. Những thửa ruộng bậc thang nhìn từ dưới lên như những đồng bạc trắng được xếp tầng. Bà con người Nùng, Dao, La Chí sinh sống giữa những cánh đồng "treo" trên lưng chừng núi, trồng lúa nước và cả lúa nương vào mùa khô.

Ông Nguyễn Trùng Thương - Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Hà Giang - cho biết: "Ruộng bậc thang Hoàng Su Phì có ba cái nhất mà các danh thắng ruộng bậc thang khác như ở Mù Cang Chải, Sa Pa... không có. Đó là "đồng" ruộng bậc thang rộng nhất tại xã Bản Luốc khoảng gần 200ha.

Thứ 2 là di tích có 6 điểm với tổng diện tích 764,8ha, hình thành trên dưới 300 năm, giữa những vùng ruộng có nhà dân sinh sống từ lâu đời, chủ yếu là người La Chí, Nùng, Dao. Thứ 3 là về độ cao xếp tầng của những thửa ruộng, có những điểm cao khoảng 1.500m từ dưới chân dốc lên đến đỉnh. Có tới hàng nghìn bậc, mỗi bậc cách nhau khoảng 1m, đặc biệt là ruộng ở xã Bản Luốc".

Trải qua hàng trăm năm, những thửa ruộng ấy vẫn tồn tại trong gió núi, mây ngàn cũng như những đợt lũ ống quét qua. Có được như vậy là nhờ công chăm sóc của những nghệ nhân. Cụ Vàng Thị Dể, người La Chí, nay đã bước sang tuổi 82, cũng chừng ấy năm gắn bó với ruộng.

Là một trong những người tạo ra ruộng bậc thang giỏi, cụ nhớ lại: "Ruộng bậc thang khó nhất là lúc khai hoang, tiếp nữa là khi chuẩn bị vào mùa cấy, việc làm cỏ đắp bờ cũng vô vùng khó khăn, vì bờ cao, mùa mưa nhiều nước dễ vỡ bờ nên nhiều nơi phải kè đá, đóng cọc quanh bờ. Nếu không làm kiên cố khi vỡ bờ là đất màu trôi hết, thậm chí thửa ruộng trên vỡ, thửa dưới cũng vỡ theo.

Từ xưa tới nay dụng cụ để phục vụ cho sản xuất lúa trên ruộng bậc thang là cuốc, cào, cày với sự giúp sức của trâu kéo". Những mảnh ruộng ấy đã thấm đẫm mồ hôi của biết bao con người nơi rẻo cao địa đầu tổ quốc này. Thành quả của bà con xứng đáng được vinh danh, thậm chí là ở tầm cao hơn nữa vươn ra thế giới.

... và những nét văn hóa độc đáo

Ông Vương Văn Sinh - Phó Chủ tịch UBND xã Bản Phùng - tự hào: "Đối với người La Chí ở xã Bản Phùng thì ruộng bậc thang không biết được hình thành từ bao giờ. đó là thành quả của cả một quá trình lao động không biết mệt mỏi của bao người, rồi những thửa ruộng ấy được coi là tài sản vô giá truyền từ đời này sang đời khác. Ruộng bậc thang nơi đây ngoài mang lại nguồn giá trị vật chất to lớn còn ẩn chứa nét văn hóa độc đáo của cả một dân tộc".

Từ trung tâm xã Bản Phùng có thể phóng tầm mắt khắp mọi hướng, đâu cũng là tầng tầng lớp lớp những thửa ruộng bậc thang mùa lúa chín. Ở Bản Phùng đa số là người La Chí, những ngôi nhà sàn lô nhô giữa cánh đồng hiu quạnh, xung quanh ruộng bậc thang kéo dài từ làng này sang làng khác, từ đỉnh núi này sang núi nọ, trải dài xuống tận khe suối. Nhìn từ trên cao ruộng bậc thang như một dải lụa xanh đang tung bay trong gió rộng cả cây số từ đỉnh xuống chân núi.

Đứng ở một địa điểm quan sát đẹp nhất thuộc xã Bản Phùng, anh Nguyễn Việt Tuân, Trưởng phòng Văn hoá huyện Hoàng Su Phì, chia sẻ:

"Ruộng bậc thang ở Hoàng Su Phì ẩn chứa những sắc thái, phong tục, tập quán canh tác, sinh sống riêng của từng dân tộc. Nhìn vào đồng ruộng có thể đoán được đó là ruộng của đồng bào dân tộc nào. Người Dao và người Nùng thường làm ruộng xen kẽ những cánh rừng, thậm chí len lỏi mỗi nơi một ít nên họ thường khai hoang ở xa nhà. Còn người La Chí thì xung quanh nhà đều là ruộng, cùng lắm cạnh nhà là vườn rau chứ ít khi họ để đất trống. Chính vì thế khi đi từ trung tâm tỉnh lỵ Hà Giang vào Hoàng Su Phì sẽ bắt gặp những đồng ruộng chín lốm đốm vàng trong rừng xanh tạo nên một phong cảnh độc đáo".

Được biết, mùa khai phá ruộng của người Dao ở Bản Luốc, Sán Sả Hồ thường bắt đầu ngay sau khi ăn Tết xong, nhưng người La Chí ở Bản Phùng lại khai ruộng vào mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 9 âm lịch. Mỗi dân tộc có tín ngưỡng nông nghiệp, nghi lễ cúng bái, cầu mùa, cầu mưa, mừng cơm mới khác nhau, chứa đựng trong nó là kho tàng văn hóa từng tộc người.

Ruộng bậc thang Hoàng Su Phì là đề tài sáng tác vô tận của giới văn nghệ sỹ, nhiếp ảnh mỗi khi có dịp ngang qua miền biên ải còn khó khăn này. Với việc được công nhận là Di tích cấp quốc gia, ruộng bậc thang Hoàng Su Phì sẽ trở thành điểm thu hút du khách trong và ngoài nước tới chiêm ngưỡng công trình độc đáo và mang nét văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc của bà con vùng cao Hà Giang.

Ông Nguyễn Trùng Thương - Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Hà Giang - cho biết: "Chúng tôi sẽ tổ chức lễ đón nhận vào trung tuần tháng 8 âm lịch, vì khi đó lúa chín sẽ rất đẹp và kết hợp ngày hội văn hóa của huyện Hoàng Su Phì để du khách và bà con thấy đây là sự kiện mà họ xứng đáng được đón nhận. Chúng tôi đã có quy hoạch để bảo vệ di tích này. Đồng thời sẽ khuyến khích bà con cấy hái để nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, đưa nơi này trở thành điểm hấp dẫn du lịch về phía tây của tỉnh vì có đường giao thông thuận tiện".

Điều cần thiết nhất cần thực hiện ngay từ lúc này là công tác bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị của danh thắng, ông Thương cho hay: "Trước mắt chúng tôi đã quy hoạch, về lâu dài sẽ giao di sản này cho huyện, và huyện sẽ giao cho xã, xã phối hợp với thôn, tức là bà con chỉ được phép khai thác, trồng cấy chứ không được thay đổi. Ví như không được phá bỏ bờ ruộng, chúng tôi đã khoanh vùng, chụp ảnh và đếm từng thửa ruộng rồi đo độ dài, ngắn, cao, thấp...
Chúng tôi đã tập huấn cho người dân, họ được lợi từ thu vé du lịch, buôn bán các sản phẩm cho khách du lịch...
Trong tương lai danh thắng ruộng bậc thang Hoàng Su Phì sẽ là điểm đến hấp dẫn của nhiều du khách trong và ngoài nước".

Du lịch, GO! - Theo Hoàng Văn Chiên (Laodong), internet

Phủ Mường, gái đẹp và mây rợn người

4 mùa mây trắng bao quanh và phủ kín thung lũng nơi đây. Những màu sắc hư hư thực thực nhuốm lên vùng đất này.
Thung lũng Mường Lống, thuộc huyện Kỳ Sơn, Nghệ An  bốn mùa mây trắng phủ kín. Nơi đây còn được ví là thủ phủ cây thuốc phiện một thời.
Thay màu tím của hoa anh túc là bạt ngàn màu trắng mận tam hoa và đào không hạt, quả là một cuộc cách mạng của chính quyền  địa phương đối với  bà con đồng bào Mông nơi mảnh đất xa xôi này.

Sau gần một ngày trời ròng rã chạy xe máy từ thị trấn Mường Xén (cách trung tâm TP Vinh hơn 300 cây số) chúng tôi đặt chân tới Cổng trời.

Để vào được Mường Lống, hay còn gọi là mường trăm tuổi. Lại còn phải vượt qua ngọn núi cheo leo đầy vách đá dựng đứng rất hiểm trở, đứng trên đỉnh cổng trời nhìn thốc xuống thung lũng,  Mường Lống chẳng nào khác một Sa Pa, hay Đà Lạt…

Ký ức Mường trăm tuổi

Anh Hờ Bá Lỳ, một đồng nghiệp người Mông cho biết, nhờ địa hình có độ cao như thế nên tại đây được đặt một trạm phát sóng truyền hình không những cho Mường Lống mà  còn cho cả đồng bào vùng biên giới như các xã Mỹ Lý, Huồi Tụ, Phà Đánh.

Ông Hờ Bá Chù, cán bộ địa phương kể: “Tên gọi Mường Lống có từ thuở sơ khai lập bản. 100% người dân Mường Lống đều  là dân tộc Mông. Cách đây hơn 100 năm, khi núi  đồi còn hoang vu, đường đi lại chưa có, bà  con phải dùng ngựa để gùi hàng.

Sau khi di cư sang nước bạn Lào trở về, ông nội của ông Hờ Bá Chù đã cùng người dân Mường Lống phát hiện mảnh đất này màu mỡ, khí hậu ôn hoà và địa hình biệt lập với bên ngoài bằng đồi núi bao quanh nên quyết định dừng chân khai hoang mở đất”.

Một thời, Mường Lống là thủ phủ cây thuốc phiện ở khu vực miền tây Nghệ An. Điều đặc biệt là, ở mường không mấy ai nghiện ma tuý. Ngày đó, nếu vào Mường Lống đúng mùa Xuân thì bốn phía nhuộm tím màu hoa anh túc. Thuốc phiện làm ra đều được đóng vào bao tải xếp lên lưng ngựa đưa ra trung tâm thị trấn Mường Xén nhập cho các “nậu” đem đi đâu không ai rõ.

Ông Và Bá Tểnh, nguyên Bí thư Đảng bộ xã Mường Lống nói, cả mấy đời nhà ông Tểnh trước đây sống chỉ biết dựa vào cây thuốc phiện. Khi trở thành lãnh đạo thủ phủ đồng bào Mông ở Mường Lống ông Tểnh vẫn còn trồng hàng chục héc ta thuốc phiện.

Ông Lầu Giống Cải, Chủ tịch UBND chỉ về thung lũng rộng hàng chục hecta mận tam hoa và đào không hạt của đồng bào Mông mà nói: “Trước kia nằm trên mảnh đất này toàn là cây thuốc phiện. Bà con trồng nhiều đến mức hết triền núi này nối tiếp dãy núi kia. Cứ mỗi dịp xuân về, Mường Lống lại tím trời hoa anh túc, còn bây giờ thay vào màu tím đó là màu trắng và màu hồng bạt ngàn của hoa  mận và hoa đào”.
Trong rừng mận còn xen lẫn sắc phục của thiếu nữ Mông đi du ngoạn, làm cho Mường Lống có một vẻ đẹp lãng mạn hiếm vùng núi nào ở miền Trung có được như thế.

Xa rồi cây thuốc phiện

Ông Lỳ Bá Chò, Bí thư Đảng ủy xã Mường Lống tâm sự: “Xóa bỏ cây thuốc  phiện, quả là một việc làm không dễ, khi mà loại cây này đã được trồng từ rất lâu và mang lại thu nhập cho người dân ở đây”.

Ông Chò nhớ lại,  vào khoảng cuối năm 1995, nhà nước ta bắt đầu có chủ trương xóa bỏ cây thuốc phiện, cấp trên chỉ đạo về, nhưng cán bộ Mường Lống đi tuyên truyền rất vất vả. Để  làm gương, ngày đó cán bộ địa phương phải đi đầu trong việc xóa bỏ.

Thấy cán bộ làm, dân cũng làm theo. Nhờ vậy, năm 1997, toàn  bộ diện tích cây thuốc phiện ở Mường Lống được triệt hạ và xóa sổ vĩnh viễn cho đến ngày hôm nay.

Xóa sổ xong cây thuốc phiện, bà con Mường Lống không biết lấy gì  sống, nhà nào chăn nuôi lợn, nuôi gà hoặc trâu bò  thì cũng chỉ đủ cái ăn. Mãi  đến năm 2000, giống mận tam hoa và đào không hạt mới được đưa về Mường Lống.

Khi được cán bộ cho biết từng vùng đất hợp với từng loại cây, chỗ trồng mận, chỗ khác trồng đào, chỗ trồng lúa nước... có người dân còn hỏi “đào, mận có ăn được không?”. Hai năm sau, đồi núi ngợp trắng mận tam hoa xen  lẫn với rừng đào màu hồng. Nếu đi vào đây đúng dịp mùa hoa nở thì chẳng khác nào  lạc vào bồng lai tiên cảnh.

Tuy nhiên, chỉ vài năm đầu sản phẩm của bà con bán được, bước sang năm thứ ba giá vận chuyển leo thang, đường đi lại khó khăn nên không ai vào Mường Lống bao tiêu sản phẩm nữa.
Không ít mùa thu hoạch, bà con chỉ biết đứng nhìn đào, mận rụng như sung. Năm nào được giá, một số hộ thu nhập được khoảng từ 5 đến 7 triệu đồng. Vài năm gần đây thu nhập không đáng kể.

Điều đáng nói, dẫu  cho cuộc sống của đồng bào Mông ở Mường Lống gặp nhiều khó khăn, nhưng bà con vẫn một  lòng tuân thủ chủ trương mới, không một gia đình nào tái trồng cây thuốc phiện.

Để chống chọi với cuộc sống khó khăn, dân bản đẩy mạnh chăn nuôi. Bình quân mỗi hộ gia đình nuôi hơn vài chục con trâu, bò và lợn đen. Dạo quanh hai bản Mường Lống 1 và Mường Lống 2, rất nhiều gia đình nhờ chăn nuôi giỏi mà có của ăn của để: Lầu Chìa Và, Hờ Bá Chù ở bản Mường Lống 2, Lầu Bá Giống, Và Chò Thái ở bản Mường Lống 1.

Ngoài ra, đến với Mường Lống hôm nay còn có món thịt gà đen, gà gô hay còn gọi là gà ác. Gia đình nào cũng nuôi rất nhiều gà, có nhà lên tới hàng trăm con. Nếu mấy năm về trước gọi Mường Lống là thủ phủ cây thuốc phiện thì bây giờ cũng có thể gọi là thủ phủ gà đen hay thủ phủ đào không hạt. Một cán bộ huyện ủy Kỳ Sơn nói vậy.

Tự hào người con Mường Lống

Mấy năm gần đây, người dân Mường Lống luôn lấy Anh hùng Và Bá Giải (SN 1975) ra để  làm tấm gương cho thế hệ trẻ noi theo. Nay Mường Lống lại có thêm một người con ưu tú trong học tập, đó chính là anh Xồng Bá Dìa (SN 1991), ở bản Mường Lống 1 vừa thi đỗ thủ khoa trường ĐH Y khoa Hà Nội.

Cả hai người con ưu tú của bản làng Mường Lống là hai tấm gương đối với thế hệ trẻ huyện biên giới rẻo cao Kỳ Sơn. Mặc dù hai chàng trai ở hai lĩnh vực và là hai thế hệ khác nhau, nhưng họ đều là người con dân tộc Mông, lớn lên với núi  rừng Mường Lống giống như con chim, con sóc...

Riêng Và Bá Giải, được sinh ra trong một gia đình gia giáo, ông nội từng làm cán bộ địa phương, bố nguyên là Bí thư Đảng ủy xã Mường Lống. Nhà 7 anh em, Và Bá Giải là con đầu, một số em sau đang theo học đại học và cao đẳng nay đã ra trường.

Trước khi về công tác ở Đồn biên phòng 551, anh từng là đội trưởng đội trinh sát của Đồn biên phòng 144. Chiều 26/7/2004, trong lúc truy kích tội phạm xâm nhập vào tuyến biên giới trái phép tại bản Huồi Sơn (thuộc xã Tam Hợp, huyện Tương Dương, Nghệ An) anh đã bị kẻ xấu tấn công và hy sinh trong lúc đang làm nhiệm vụ.

Còn đối với chàng thủ khoa Xồng Bá Dìa thì đây quả là một tấm gương nghèo vượt khó  vươn lên trong học tập chưa từng có ở huyện Kỳ Sơn. Bố mẹ đều người dân tộc Mông, nông dân chân chất.

Từ khi mới  lên lớp 6, Xồng Bá Dìa đã phải xa gia đình để ra trung tâm thị trấn Mường Xén theo học kiếm cái chữ. Lên cấp ba, Dìa được tuyển thẳng vào trường cấp ba Nội trú tỉnh Nghệ An. Một lần nữa cậu bé người Mông lại tiếp tục khăn gói xuống Vinh (cách Mường Lống 360 cây số) để đi học.

Dẫu cho cuộc sống khó khăn nhưng ba  năm học nơi phố thị, Dìa đã gặt hái được rất nhiều thành công. Ngoài thủ khoa (30 điểm) của trường ĐH Y khoa Hà Nội thì trước đó em còn đoạt giải Ba môn Toán ở kỳ thi học sinh giỏi tỉnh Nghệ An và kết quả học tập được xếp loại xuất sắc.

Mường Lống - Một Sapa giữa miền trung nắng gió

Du lịch, GO! - Theo 24h.com.vn, internet

Thơ mộng thác Tình yêu

Không chỉ quyến rũ ở vẻ đẹp của những phố núi mờ sương, những thửa ruộng bậc thang trùng trùng điệp điệp, Sapa còn nổi tiếng với dòng thác đầy lãng mạn - thác Tình yêu.

< Cảnh đẹp dưới chân thác Tình yêu.

Thác Tình yêu thuộc địa phận xã San Sả Hồ, huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai, cách thị trấn Sa Pa khoảng 4km theo hướng Tây Nam, là một trong những điểm đến không thể bỏ qua trong hành trình du lịch Sapa.
Trước khi đến đây, du khách được khám phá vẻ đẹp của khu rừng nguyên sinh, bao quanh bởi những tán trúc già rêu phong, trầm mặc.

< Thác Tình yêu được ví như chiếc nón trắng lấp lánh giữa đại ngàn.

Rừng trúc xanh mướt, bạt ngàn và thấp thoáng là những gam màu đỏ, vàng, trắng của hoa đỗ quyên. Cảnh đẹp như bức tranh sơn thủy, thoảng bên tai là âm thanh xào xạc, thì thầm của rừng già khiến du khách có thể thả hồn mình theo thiên nhiên.

Con đường đất đỏ quanh co, uốn lượn đưa du khách đến với thác Tình yêu. Hành trình đến với Thác tình yêu không dễ dàng với những du khách quen sống ở đồng bằng. Khi lên dốc thì phải căng chân lên để leo, còn khi xuống dốc lại chùng chân mà bám đường.

< Trước khi đến thác Tình yêu, du khách được khám phá vẻ đẹp của khu rừng nguyên sinh, bao quanh bởi những tán trúc già rêu phong, trầm mặc.

Nhìn từ xa, dòng thác như hình chiếc nón lấp lánh dưới ánh mặt trời. Với độ cao gần 100m, bắt nguồn từ đỉnh Fansipan, thác Tình yêu đem theo hơi lạnh của núi rừng, chảy suốt ngày đêm, đổ xối xả xuống dòng suối Vàng, như bản trường ca của đại ngàn.

< Thác Tình yêu chảy suốt ngày đêm, đổ xối xả xuống dòng suối Vàng.

Con suối Vàng dưới chân thác óng ánh nghiêng mình uốn lượn, hai bên bờ là thảm cỏ xanh mượt, trải dài những bụi trúc gai... tạo nên bức tranh thơ mộng.

Thác tình yêu nằm trong hệ thống gồm 3 con thác lớn thuộc xã San Sả Hồ của huyện Sa Pa gồm: thác Bạc ở đầu nguồn chảy xuôi xuống nổi bật bởi một màu trắng như dát bạc, thác Cát Cát làm “than trắng” cho trạm thuỷ điện được người Pháp xây dựng từ những ngày đầu cai trị nơi đây, thác Tình Yêu là sự kết tinh giữa vẻ đẹp tráng lệ của thác nước với sức sống mãnh liệt của câu chuyện tình thơ mộng.

< Thác Tình yêu là một trong những điểm đến hấp dẫn du khách mỗi dịp tới Sapa.

Đến với thác Tình yêu, du khách còn được người dân bản địa kể về giai thoại tình yêu lãng mạn của người và tiên. Cũng xuất phát từ giai thoại này, thác mới có cái tên thơ mộng là thác Tình yêu. Chuyện kể rằng, xưa kia, các nàng tiên nhà Trời thường lui xuống thác để tắm mát. Một ngày nọ, nàng Tiên thứ bảy phát hiện bên dòng suối có một chàng tiều phu có tên là Ô Quy Hồ, con trai cả của Thần Núi đang ngự trị trên dãy núi Ai Lao đang vừa nấu cơm vừa thổi sáo. Tiếng sáo khi róc rách như tiếng suối ca, khi líu lo như tiếng chim rừng...

< Thác Tình yêu cũng là điểm dừng chân lý thú trong hành trình chinh phục dãy Hoàng Liên Sơn hùng vĩ.

Một lần, do mải nghe tiếng sáo, nàng quên cả đường về. Vậy là giữa ánh lửa bập bùng, người con trai của Thần Núi đã thổi sáo cho nàng nghe. Ngày nào cũng thế, cho đến một hôm nàng bị cha mẹ phát hiện và không cho theo các chị xuống thác tắm nữa. Nàng nhớ người con trai của Thần Núi nên chiều nào cũng ra cổng trời nhìn xuống dòng thác và ngóng chờ tiếng sáo quen thuộc. Nàng ngóng chờ trong vô vọng, buồn phiền biến thành một loài chim màu vàng bay quanh đỉnh núi Ô Qui Hồ.

Trong chuyến khảo sát của Tổ chức Phát triển Việt Nam (SNV) mới đây, thác Tình yêu được đề xuất đưa vào khai thác trong tour du lịch “Cung đường Tây Bắc”, hứa hẹn trở thành một trong các điểm du lịch sinh thái hấp dẫn nhất của huyện vùng cao miền núi phía Bắc Việt Nam.

Du lịch, GO! - Tổng hợp từ Báo Ảnh, Đất Việt.

Cheo leo ngõ đá sương mù vùng sâm

Trà Linh (huyện Nam Trà My) là một xã vùng núi cao của Quảng Nam nổi tiếng với sâm Ngọc Linh và những bản làng Xê Đăng sương mù phủ kín quanh năm cùng sự khắc nghiệt vùng rừng núi cheo leo, dốc đứng.
Với những khách lữ hành, vùng sâm còn có sắc trời Sa Pa mù sương, cảnh đẹp của Đà Lạt mộng mơ xuân hạ thu đông trong một ngày.

Đi vào trong nók (thôn - PV), chúng ta như lọt thỏm giữa đất trời chập chùng sương giăng dưới những tán cây cổ thụ tầng tầng lớp lớp đan xen lẫn nhau. Những giọt sương nhỏ qua từng kẽ lá với tiếng kêu tí tách. Thi thoảng chợt thấy lạnh buốt khi từng cơn gió núi se lạnh lùa vào người, chạm vào những giọt mồ hôi sau chặng đường dài leo dốc.

< Chú chó dẫn đường vào nók.

Men theo con đường đá dựng đứng, trơn trượt hay lối đi hiểm trở, dốc cheo leo là những bụi hoa dại, cỏ non, rau rừng xanh đến miên man trong tiếng hú gọi của miền sơn cước. Núi rừng Trà Linh trong veo như ánh ban mai tỉnh giấc, hiền hậu khác hẳn sự nhọc nhằn, cô độc vốn thấy.

< Đắp bờ ruộng bậc thang.

Càng bước, đôi chân ta như chùn lại bởi những bản làng Xê Đăng dần hiện ra trong màn sương mờ ảo. Những cánh ruộng bậc thang nằm giữa lưng chừng núi thấp thoáng giữa trời cao, vực sâu. Có thể đưa tay ngắt cụm rau quen thuộc như diếp cá, rau má, rau mã đề đang là là quanh chỗ bạn ngồi, nhấm nháp vị đăng đắng trên môi hoặc vò nát những đọt chè xanh ngửi lấy mùi thơm nồng ngai ngái. Chợt thấy “thèm”!

< Mặc áo mưa chống... sương mù ra đồng.

Nhưng để đến với đỉnh sương mù bản làng Xê Đăng nằm ở phía lưng chừng trời kia còn phải thử sức với chính mình bằng đôi chân chắc khỏe và một ý nghĩ phóng khoáng để tiếp tục bước.

Bản làng Xê Đăng rất nhiều nók. Nók gần nhất tính từ trung tâm xã cũng phải đi bộ gần 1 giờ. Nók xa nhất cũng cả nửa ngày trời. Tất cả thử thách những đôi chân dẻo dai.

< Ruộng bậc thang sương mờ ảo.

Nók Tắt Tu là điểm dừng chân gần nhất. Mới bước đến đầu nók, những kho thóc của đồng bào lộ diện trước mắt. Trên đường vào nók, chúng tôi gặp những người dân nói cười giòn tan với giọng lơ lớ đáng yêu. Những cô bé, cậu bé đen nhẻm e thẹn không dám nói chào, cứ chạy lăng xăng khi nhìn thấy khách lạ.

< Cheo leo "ngõ đá".

Đón bình minh sớm mai trên đỉnh núi thật tuyệt!

365 ngày ở đây đều vắng mặt trời. Hình như người dân nơi đây đã quá quen với cuộc sống mờ mờ ảo ảo kỳ lạ này. Cửa ngõ vào nók sương mù chùng chình qua ngõ, giăng đầy lối đi, lấp kín từng khe cửa nhà, phủ  trùm từng mái nhà sàn nhỏ bé. Sương đặc quánh như chốn tiên cảnh bồng lai. Đứng dưới hốc cây, triệu triệu giọt sương li ti đầy trong vốc tay, nhỏ xuống người ướt đẫm.

< Thể thao vùng cao chỉ có bóng chuyền.

Đêm xuống, trong từng mái nhà sàn, bên ché rượu cần ấm nồng, những chàng trai, cô gái thỏa sức trong từng điệu hát, bước nhảy đắm say lòng người. Để rồi tất cả qua đi, chìm đắm trong men rượu, say tình, say nghĩa và say cả lòng người.

Hãy đến với bản làng Xê Đăng một ngày trọn vẹn, bạn sẽ được thưởng ngoạn, được ngao du, được thử thách với núi rừng, được yên lành trong ánh sương mai 24 giờ và để được thấy mình nhỏ bé giữa bao la tiếng gió ngàn Ngọk Linh Trường Sơn hùng vĩ.

Du lịch, GO! - Theo Dương Văn Út (TTO)

Đánh vòng cung Tây Bắc trong ngày

Ở Sa Pa dành chừng 15 phút lưu lại là quá đủ cho một tách càphê nóng, thuê xe máy, xốc lại hành lý; bắt đầu cuộc hành trình lấy Sa Pa làm… bàn đạp cho những kẻ mê khám phá Tây Bắc trên lưng “ngựa sắt”.
Chuyến tàu đêm Hà Nội – Lào Cai vào ga lúc trời tờ mờ sáng, sau bát phở ấm bụng trên con phố đối diện ga là chuyến xe mất khoảng một tiếng đồng hồ lượn đèo. Đến Sa Pa – thành phố du lịch vừa mới cựa mình tỉnh dậy.

Mường Hum, Y Tý đẹp như tranh

Chặng đường 35km đi Mường Hum bắt đầu dưới vòng lăn của bánh xe. Những dải ruộng bậc thang trải dài từ triền núi kéo dài xuống tận thung lũng bắt đầu hiện ra trước mắt với phảng phất mây vờn.

Những khe nước trong veo thỉnh thoảng lại róc rách chảy không ngừng suốt dọc đường đi. Những khúc cua tay áo nối tiếp nhau khiến người cầm lái dễ rơi vào cảm giác say đường, chẳng thể phân biệt đoạn nào đang lên, đoạn nào đang xuống dốc. Thỉnh thoảng, trước mắt lại hiện ra một rừng tre thẳng băng, cao vút, tăm tắp tưởng chừng chỉ được thấy trong phim.

Ba cây số cuối cùng đường đá hộc gập ghềnh, những đoạn suối “đột nhiên” chảy băng ngang, những vạt đất sạt từ trên vách núi xuống trở thành những thử thách mà không kém phần thú vị cho những người yêu cảm giác phiêu lưu. Dừng chân ở Mường Hum, nơi chợ phiên lớn nhất vùng nhóm vào chủ nhật hàng tuần với đầy đủ màu sắc văn hóa, ẩm thực và giao thương của các dân tộc sống nơi đây. Bữa trưa đầu tiên với lòng, lưỡi lợn đen, kèm rau củ, rau thơm mang hương vị đặc trưng xứ Nậm Pung – “Tây Bắc đệ nhất mỹ tửu”. Rượu Nậm Pung nấu bằng thóc và men lá, nặng nhưng rất đằm; chai vừa mở nút đã nghe thoảng hương thơm của thóc.

Mất khoảng hai giờ chạy xe nữa là đến Y Tý. Nằm ở vị trí cao hơn Sa Pa, ngoài cảnh quan hùng vĩ, một bên dốc sâu đổ thẳng xuống thung lũng, một bên là núi cao dựng đứng, nơi đây làm say lòng người với lúa, mây, tuyết và nhà trình tường.

Những ngôi nhà bốn mặt vách đổ bằng đất sét, dày tối thiểu nửa mét. Người ta thoạt đầu dùng gỗ làm nẹp xương, đổ đất sét đã trộn vào, nện chặt, rồi cứ thế cao lên dần cho đến khi vừa ý. Rui, mè, dầm, kèo cột đều là gỗ có sẵn, mái xưa lợp bằng lá gianh, nay thay dần bằng tấm lợp ximăng. Chỉ có vách đất sét mới chịu được cái lạnh khắc nghiệt mùa đông, nhưng mùa hè lại mát. Tại đây, có thể nghỉ qua đêm ở nhà Mỷ, nhà Si với điều kiện khá tốt: đầy đủ chăn nệm sạch sẽ, tắm nước nóng, ngâm thuốc người Dao… Chiều, bỏ xe leo bộ ngược lên Phan Cán Sử để tận hưởng cảm giác “Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm. Heo hút cồn mây súng ngửi trời”*.

Đến Y Tý, không thể không thưởng thức rượu thóc Sim San. Nhẹ hơn Nậm Pung khá nhiều, vị hơi chua đặc trưng, Sim San khá thích hợp cho buổi tửu đàm, ngắm trăng đêm nơi vùng biên hẻo lánh này. Những ngày cuối năm có tuyết rơi, sáng sớm chạy xe trên những con đường đèo sát biên giới, qua Sim San, lên Hồng Ngài chiêm ngưỡng những khu rừng phủ tuyết, vương vất trên cành cây ven đường – những khoảnh khắc khó quên. Sáng sớm, mở cửa ra tận hưởng mây ùa vào nhà, mây giăng giăng khắp nơi, từ triền núi, xuống thung lũng. Cảm giác người như bồng bềnh trong mây. Ở Tây Bắc, có lẽ Y Tý là nơi mây đẹp nhất.

Tắm dược thảo, ăn vịt suối

Giữa tháng 9, mùa lúa chín, con đường xuôi theo A Lù, A Mú Sung xuống đến Lũng Pô tràn ngập những bức tranh rực rỡ sắc màu của ruộng bậc thang. Cảnh sắc tuyệt đẹp ùa vào tầm mắt, không khí se se lạnh khiến đôi lúc người cầm lái cứ vẩn vơ giữa cảnh sắc đất trời.

Lũng Pô là nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt. Chạy ngược đường vào ba cây số đến đồn biên phòng Lũng Pô, những chiến sĩ nơi đây sẽ dẫn đi xem cột mốc biên giới, ngắm nhìn ngã ba, nơi dòng sông nửa xanh biếc, nửa đỏ quạch phù sa đưa dòng sông Hồng nhập vào đất Việt, chảy về xuôi. Dọc theo dòng sông chạy về Lào Cai qua Trình Tường, Bát Xát, dòng sông thoắt ẩn, thoắt hiện theo những cung đường. Bên kia là đất Trung Quốc với con đường xuyên Á được đặt trên những cây cầu vượt dài vài chục cây số.

Bỏ lại sau lưng những cung đường vắng vẻ, hoà mình vào những đoàn xe đón đưa du khách từ Lào Cai lên, từ Sa Pa xuống để hoàn tất một vòng tròn về với điểm xuất phát – Sa Pa. Lại lướt qua phố xá tấp nập đầy sắc màu, người ngựa, xuôi theo đường nhỏ chạy thêm 15km thẳng xuống Bản Hồ. Con đường nhỏ dựng đứng đổ thẳng xuống, chạy qua một cây cầu nhỏ bắc qua dòng suối là đến nhà Lý Phủ Tình. Sáu bồn gỗ ngâm thuốc theo công thức bí truyền của người Dao lúc nào cũng sẵn giúp xua tan mọi mệt mỏi của một ngày rong ruổi trên yên ngựa sắt.

Sau 30 phút tận hưởng cảm giác say say, ngồ ngộ, dễ chịu khi đắm mình trong bồn thuốc thơm mùi dược thảo; rồi thưởng bữa trưa với món chính là vịt suối. Vịt suối ở đây lông xanh óng ánh, to như ngan (vịt xiêm), thịt thơm. Đi kèm là bí luộc, ngọn su su xào. Không thể thiếu tiết canh sóng sánh, ăn kèm đọt kinh giới hái ngay vườn nhà, đĩa ngô nếp rang và nậm rượu Thanh Kim. Rượu Thanh Kim được nấu ngay tại nhà, nặng và bớt chua hơn Sim San, mặc dù vẫn mang hương đặc trưng của thóc.

Ngược Sa Pa, lưu lại mươi lăm phút để làm thủ tục trả xe, đắm mình trong mùi thơm tách càphê nóng, ngắm cảnh chiều muộn nơi phố núi với mây giăng. Đón chuyến xe cuối về xuôi, mang theo nỗi nhớ cung đường Tây Bắc đầy thú vị mà ăm ắp luyến lưu. (* thơ Quang Dũng).

Du lịch, GO! - Theo Tiên Lâm (SGTT), ảnh internet